Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Επιλεγμένα

Ο ΣΠΥΡΙΔΩΝ ΛΑΜΠΡΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΤΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ

  Ο Σπυρίδων Λάμπρος και οι ελληνικές εθνικές διεκδικήσεις στη Μακεδονία (τέλη 19ου–αρχές 20ου αι.) Γράφει ο Βασίλειος Αθ. Πλατής Στους επιφανέστερους λόγιους που προσέφεραν πολύτιμες υπηρεσίες για την προβολή των ελληνικών διεκδικήσεων στη Μακεδονία στα τέλη του 19ου και τις αρχές του 20ου αιώνα συγκαταλεγόταν ο ιστορικός–καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών και διατελέσας επί εξάμηνο πρωθυπουργός της Ελλάδος Σπυρίδων Λάμπρος. Ο Λάμπρος, ως εκπρόσωπος της επιστήμης της ιστορίας, σε κοινή δράση με τους συγχρόνους του Νικόλαο Πολίτη και Γεώργιο Χατζηδάκι, οι οποίοι διακονούσαν τις νεοεμφανιζόμενες επιστήμες της λαογραφίας και της γλωσσολογίας αντίστοιχα, δραστηριοποιήθηκε στην «κατασκευή» εθνικού παρελθόντος με απώτερο σκοπό την πραγματοποίηση του προγράμματος της Μεγάλης Ιδέας. Τη συμβολή ειδικότερα του Σπυρίδωνα Λάμπρου στη διαμόρφωση εθνικής ιστοριογραφίας στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ου αιώνα εξέτασε διεξοδικά η Έφη Γαζή στη διδακτορική διατριβή που δημο...

ΤΡΙΖΟΥΝ ΤΑ ΚΟΚΚΑΛΑ 15.000.000 ΜΑΡΤΥΡΩΝ ΤΟΥ ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΜΟΥ

 


ΤΡΙΖΟΥΝ ΤΑ ΚΟΚΚΑΛΑ 

15.000.000 ΜΑΡΤΥΡΩΝ 

ΤΟΥ ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΜΟΥ

Πάνω από 100 μνημεία του Στάλιν έχουν αναστηλωθεί

ή εγκατασταθεί από το 2000, και ιδιαίτερα μετά το 2014

 

    Στη Μόσχα εγκαινιάστηκε νέος ανάγλυφος πίνακας με την μορφή του Στάλιν. Βρίσκεται στο σταθμό Taganskaya του μετρό της Μόσχας, με θέμα: «Η ευγνωμοσύνη του λαού στον ηγέτη και πολέμαρχο». Εγκαταστάθηκε στις 15 Μαΐου 2025, προς τιμή της 90ής επετείου λειτουργίας του μετρό. Το αρχικό έργο είχε εγκαινιασθεί το 1950 αλλά αφαιρέθηκε τη δεκαετία του 1960, κατά την περίοδο της «αποσταλινοποίησης», για λόγους «ανακατασκευής» των χώρων…

Η ανακατασκευή βασίστηκε σε ιστορικές φωτογραφίες και αρχειοθετημένα έγγραφα, χωρίς να διατηρηθούν όλα τα αρχικά οπτικά στοιχεία — χρώματα, υλικό, λεπτομέρειες διακόσμησης — κι έτσι πρόκειται περισσότερο για ιδεολογική συμβολική πράξη επαναφοράς, παρά πλήρη αρχαιοπρεπή αναπαράσταση. Το έργο παρουσιάζει τον Στάλιν να περιβάλλεται από εργάτες και παιδιά και ο κόσμος να τοποθετεί λουλούδια στον πίνακα. Πρόκειται για κομμάτι μιας ευρύτερης τάσης «νεοσταλινισμού» στη Ρωσία, όπου πάνω από 100 μνημεία του Στάλιν έχουν αναστηλωθεί ή εγκατασταθεί από το 2000, και ιδιαίτερα μετά το 2014.

Ορισμένοι ισχυρίζονται πως είναι ιδεολογικό εργαλείο του καθεστώτος του Πούτιν, καθώς συσχετίζεται με την ενίσχυση του αυταρχισμού και την υπεράσπιση της στρατιωτικής πολιτικής.

Άλλες πολιτικές ομάδες (π.χ. Yabloko) την χαρακτηρίζουν “φτύσιμο στο πρόσωπο της ιστορίας”! Ενώ φιλοσοβιετικοί/κομμουνιστές την επαινούν ως «ιστορική αποκατάσταση».

Το μνημείο εντάσσεται σε ευρύτερη τάση “αποκαθαρμένου Στάλιν” στη ρωσική μνήμη, με στόχο την εθνική συγκρότηση μέσω αυταρχικής τάξης.

Η παρουσίαση του έργου έγινε παρουσία κυβερνητικών και δημοτικών αξιωματούχων, εκπροσώπων της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας και βετεράνων του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Ο Δήμος της Μόσχας επαίνεσε την πράξη ως «σημαντική συμβολή στη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς».

Ωστόσο, η κίνηση αυτή προκάλεσε αντιδράσεις από μέλη της αντιπολίτευσης και φιλελεύθερους ιστορικούς, οι οποίοι τη θεώρησαν «απόπειρα εξιλέωσης ενός αιμοσταγούς τυράννου» και εργαλείο κρατικής προπαγάνδας εν μέσω της σύγχρονης πολιτικής κατάστασης. Εκπρόσωποι της ρωσικής διανόησης τόνισαν ότι η αποκατάσταση μνημείων του Στάλιν παραποιεί την ιστορική αλήθεια, αποκρύπτοντας εγκλήματα, διώξεις και την καταστροφή εκατομμυρίων ζωών κατά την εποχή του. Από την άλλη πλευρά, υποστηρικτές του έργου το βλέπουν ως μέρος της εθνικής αφύπνισης και αναστήλωσης της ρωσικής ταυτότητας, ιδίως σε μια περίοδο όπου η χώρα βρίσκεται σε σύγκρουση με τη Δύση και τον ΝΑΤΟϊκό κόσμο.

Η επιστροφή του Στάλιν στον δημόσιο χώρο —έστω και ως ανάγλυφη αναπαράσταση σε σταθμό μετρό— επιβεβαιώνει μια διχοτομημένη συλλογική μνήμη, όπου η ανάγκη για εθνική υπερηφάνεια συμβιώνει με την αποσιώπηση τραγικών πτυχών του παρελθόντος.

Η Σύνοδος των Επισκόπων της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας εκτός Ρωσίας εξέδωσε ανακοίνωση καταδικάζοντας τις προσπάθειες επανασοβιετισμού στη Ρωσία. Σύμφωνα με τους επισκόπους, «Σε ορισμένους κύκλους, αντί να αγωνιζόμαστε για χριστιανική μετάνοια και πνευματική κάθαρση, γινόμαστε μάρτυρες μιας επιστροφής στην ψεύτικη και αψηφώντας τον Θεό ιδεολογία που επικράτησε τον περασμένο αιώνα. Φοβόμαστε ότι αν συνεχιστεί αυτό, η Ρωσία, αντί να είναι ένας φωτεινός φάρος της ορθόδοξης αλήθειας, στην οποία έχει κληθεί από τη μακρά ιστορία της χριστιανικής ευσέβειας, θα γίνει ένα σκοτεινό σημείο μεταξύ των λαών… Στην πράξη, αυτή η σκέψη δεν είναι πουθενά πιο εμφανής από τη φρικτή ανέγερση μνημείων για τις εγκληματικές προσωπικότητες του Στάλιν και του Ντερζίνσκι, την πρόσφατη ανέγερση στη Μόσχα, σαν σε δημόσιο σεβασμό, ατόμων των οποίων οι απάνθρωπες και αντιχριστιανικές θηριωδίες μπορούν να θεωρηθούν μεταξύ των σοβαρότερων του εικοστού αιώνα. στην κατάργηση της αποκατάστασης όσων καταδικάστηκαν άδικα από τους κομμουνιστές»

Φέλιξ Ντζερζίνσκι: ο αρχιτέκτονας του “Κόκκινου Τρόμου” – της πολιτικής μαζικών δολοφονιών «αντεπαναστατών», τσαρικών, ιερέων, μοναχών

Δεν είναι μόνο ο Στάλιν που επέστρεψε στην Ρωσική πραγματικότητα. Είχε προηγηθεί ο Φέλιξ Ντζερζίνσκι το 2023!
Στις 11 Σεπτεμβρίου 2023, στη Μόσχα, τοποθετήθηκε εκ νέου ένα άγαλμα προς τιμήν του ιδρυτή των σοβιετικών υπηρεσιών ασφαλείας, Φέλιξ Ντζερζίνσκι, γνωστού ως «Ατσάλινος Φέλιξ». Η εκδήλωση έγινε στον χώρο της έδρας της Υπηρεσίας Εξωτερικής Κατασκοπείας (SVR), στη συνοικία Γιασενέβο, με αφορμή τη συμπλήρωση 146 χρόνων από τη γέννησή του.

Ο Φέλιξ Ντζερζίνσκι (Félix Edmundovich Dzerzhinsky, 1877–1926) ήταν Πολωνός στην καταγωγή και κορυφαίο στέλεχος της Μπολσεβίκικης επανάστασης, περισσότερο γνωστός ως ο ιδρυτής της Τσεκά — της πρώτης σοβιετικής μυστικής αστυνομίας (πρόγονος της NKVD και τελικά της KGB). Στενός συνεργάτης του Λένιν που μετά την Οκτωβριανή Επανάσταση τον όρισε επικεφαλής της Τσεκά (ВЧК).

Η Τσεκά υπό τον Ντζερζίνσκι οργάνωσε μαζικές εκκαθαρίσειςεκτελέσεις χωρίς δίκηβασανιστήρια και κατασκοπεία εναντίον πολιτών, ιδίως κατά τη διάρκεια του Εμφυλίου Πολέμου (1918–1921). Ο ίδιος θεωρείται ο αρχιτέκτονας του “Κόκκινου Τρόμου” – της πολιτικής μαζικών δολοφονιών «αντεπαναστατών», τσαρικών, ιερέων, μοναχών, αγροτών που αντιστέκονταν, κ.ά.

Εκατοντάδες Ορθόδοξοι ιερείς και μοναχοί συνελήφθησαν, βασανίστηκαν ή εκτελέστηκαν από την Τσεκά υπό τις εντολές του. Ο ίδιος υπήρξε φανατικός υλιστής και αντικληρικαλιστής, χαρακτηρίζοντας την Εκκλησία ως «όπλο της αντίδρασης» και εμπόδιο της επανάστασης. Πέθανε το 1926 από καρδιακή προσβολή. Η σορός του ενταφιάστηκε με τιμές στο Τείχος του Κρεμλίνου, μαζί με άλλους κομμουνιστές ηγέτες. Στη σοβιετική εποχή λατρεύτηκε σχεδόν σαν ήρωας, με αγάλματα, πόλεις και δρόμους να φέρουν το όνομά του. Το 1991, μετά την πτώση της ΕΣΣΔ, κατεδαφίστηκε το περίφημο άγαλμά του μπροστά στα πρώην γραφεία της KGB στη Μόσχα (Λουμπιάνκα) το οποίο όπως είδαμε αποκαταστάθηκε πριν 2 χρόνια!

    Η αποκατάσταση υπό τη μορφή της τέχνης του Στάλιν και του Ντζερζίνσκι σε δημόσια θέα προκαλεί βαθιά ανησυχία σε όσους βλέπουν την ιστορία μέσα από το πρίσμα της αλήθειας, της μνήμης και της δικαιοσύνης. Για την Ορθόδοξη συνείδηση, το γεγονός αυτό δεν είναι απλώς ιστορικό ή καλλιτεχνικό, αλλά άπτεται θεολογικών – πνευματικών και κοινωνικών ζητημάτων.

Ο Ιωσήφ Στάλιν υπήρξε ένας από τους μεγαλύτερους διώκτες της Ορθόδοξης Εκκλησίας τον 20ό αιώνα. Εκατομμύρια πιστοί, χιλιάδες ιερείς, μοναχοί, μοναχές, ακόμα και αρχιερείς, συνελήφθησαν, βασανίστηκαν και εκτελέστηκαν κατά την περίοδο των σταλινικών εκκαθαρίσεων. Οι ρωσικές στέπες και τα γκουλάγκ είναι ποτισμένα με το αίμα νεομαρτύρων, μαρτύρων πίστεως και συνειδήσεως. Το να παρουσιάζεται σήμερα αυτός ο άνθρωπος σε δημόσια έργα τέχνης ως ηγέτης «ευγνωμοσύνης» αποτελεί πρόκληση προς τους Μάρτυρες της Πίστεως.

Η Εκκλησία της Ρωσίας αλλά και άλλες Τοπικές Εκκλησίες έχουν αναγνωρίσει νεομάρτυρες του 20ού αιώνα που εκτελέστηκαν επί Στάλιν. Η απόδοση τιμής σε αυτόν που διέταξε τους θανάτους τους, έστω και καλλιτεχνικά, συνιστά πνευματική σύγχυση και ηθική ασυνέπεια.

   Ο αριθμός των θυμάτων του κομμουνισμού στη Ρωσία (κυρίως κατά τη σοβιετική περίοδο) παραμένει αντικείμενο ιστορικής έρευνας και συζητήσεων, αλλά οι περισσότεροι ειδικοί συμφωνούν σε κάποιες γενικές εκτιμήσεις. Οι συνολικές απώλειες περιλαμβάνουν:

Διωγμοί και Εκκαθαρίσεις (κυρίως επί Στάλιν) περίπου 1.000.000 εκτελέσεις.

Συλλήψεις, βασανιστήρια, φυλακίσεις σε γκουλάγκ: περίπου 18–20 εκατομμύρια άνθρωποι πέρασαν από στρατόπεδα καταναγκαστικής εργασίας (γκουλάγκ) σε όλη τη διάρκεια της ΕΣΣΔ.

Από αυτούς, 2–3 εκατομμύρια πέθαναν από κακουχίες, πείνα, ή εκτελέσεις μέσα στα στρατόπεδα.

Λιμοί (ιδίως εξαιτίας πολιτικών αποφάσεων)

  • Λιμός της Ουκρανίας (Holodomor, 1932–1933): Εκτιμώνται 3–7 εκατομμύρια νεκροί, κυρίως στην Ουκρανία, αλλά και στη νότια Ρωσία και Καζακστάν.
  • Άλλοι λιμοί (1921–1922, 1946–1947): 1–2 εκατομμύρια νεκροί.

Εξορίες εθνοτήτων και μαζικές απελάσεις Π.χ. Τσετσένοι, Τάταροι Κριμαίας, Γερμανοί του Βόλγα, Ινγκουσέτιοι, Καλμούκοι κ.ά. Εκτιμώνται 1–2 εκατομμύρια θάνατοι λόγω εξορίας ή κακουχιών κατά τη μετακίνηση.

Θρησκευτικοί διωγμοί: Ορθόδοξοι ιερείς, μοναχοί, πιστοί: εκατοντάδες χιλιάδες φυλακίστηκαν, εκτελέστηκαν ή εκτοπίστηκαν. Η Ρωσική Εκκλησία αναγνωρίζει άνω των 1.700 επισήμως αγιοποιημένων νεομαρτύρων, ενώ οι συνολικοί αριθμοί είναι πολύ μεγαλύτεροι.

 

Βασική πηγή τα άρθρα Ресоветизация и управление ужасом & Ресоветизация и управление ужасом

 

 

 


Σχόλια