Η ΚΑΤΑΛΗΨΗ ΤΗΣ Β. ΗΠΕΙΡΟΥ ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΤΑΛΙΑ ΣΤΟΝ Α’ Π.Π.

 

Η ΚΑΤΑΛΗΨΗ ΤΗΣ Β. ΗΠΕΙΡΟΥ ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΤΑΛΙΑ ΣΤΟΝ Α’ Π.Π. 

ΚΑΙ Η ΑΝΘΕΛΛΗΝΙΚΗ ΤΗΣ ΣΤΑΣΗ

 

Η Ιταλία καταλαμβάνει την Βόρειο Ήπειρο

Ο Βασιλεύς Κωνσταντίνος είχε κηρυχθεί κατά τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο υπέρ της ουδετερότητος της Ελλάδος. Αλλά οι εχθρικές προς την Ελλάδα Κυβερνήσεις και ιδίως της Ιταλίας, απέδιδαν την στάση αυτή του Βασιλέως Κωνσταντίνου στην γερμανοφιλία του∙ Γι’ αυτό η Ιταλία για λόγους δήθεν εξασφαλίσεως των στρατευμάτων της στην Αλβανία, από το «φιλογερμανικό» της Ελλάδος καθεστώς, προώθησε τα στρατεύματά της που ήταν εγκατεστημένα στην περιοχή της Αυλώνος προς νότο και κατέλαβε την Βόρειο Ήπειρο και στην συνέχεια την άλλη Ήπειρο με την πρωτεύουσά της Ιωάννινα. Επίσης ο μισέλληνας Γάλλος Στρατηγός Σαράϊγ, για να εξασφαλίσει το εκστρατευτικό του Σώμα στο Μακεδονικό Μέτωπο, κατέλαβε με γαλλικά στρατεύματα υπό τον Συνταγματάρχην Δεκουά, την περιφέρεια της Κορυτσάς, αφού κατέλυσε τις Ελληνικές αρχές και αφού έκλεισε τα Ελληνικά σχολεία για να ιδρύσει στην θέση τους Αλβανικά. Κατ’ αυτό τον τρόπο τα ιταλικά και τα γαλλικά στρατεύματα, κατείχαν την Βόρειο Ήπειρο, σ’ όλη σχεδόν την διάρκεια τού πρώτου παγκοσμίου πολέμου.

Κατά την περίοδο αυτή οι Ιταλικές αρχές έλαβαν σειρά από ανελεύθερα μέτρα, για να εξαφανίσουν τον Ελληνικό χαρακτήρα της περιοχής.

Εξεδίωξαν δια της βίας τις Ελληνικές αρχές, επενέβησαν στα εκκλησιαστικά ζητήματα και εξηνάγκασαν εις αναχώρηση τον Μητροπολίτην Αργυροκάστρου Βασίλειο και πολλούς άλλους ορθοδόξους ιερείς.

Επενέβησαν στα σχολικά ζητήματα με σκοπό να εφαρμόσουν Αλβανική παιδεία στους Έλληνες της Βορείου Ηπείρου. Εναντίον του Ελληνικού στοιχείου εφήρμοσαν πιέσεις, εξορίες και φυλακίσεις και με τον τρόπο αυτό εξανάγκασαν πολλούς να εγκαταλείψουν την Βόρειο Ήπειρο και να καταφύγουν στην Ελευθέρα Ελλάδα.

Η Ιταλική πολιτική εστράφη και στην εντατική αξιοποίηση μερικών προδοτών μεταξύ των Τουρκαλβανών της Τσαμουριάς, οι οποίοι βρήκαν τότε την ευκαιρία να προβούν σε εγκληματικές πράξεις, σε βάρος του Ελληνικού στοιχείου.

Ένα αναμφισβήτητο τεκμήριο των Ιταλικών προθέσεων, για την κατάληψη της Βορείου Ηπείρου την εποχή εκείνη, αποτελεί η ακόλουθη Προκήρυξη του Αρχηγού των Ιταλικών Στρατευμάτων κατοχής:

«Προς όλους τους Αλβανικούς πληθυσμούς

Σήμερον την 3ην Ιουνίου 1917, ημείς Αντιστράτηγος Γιατσίντο Φερρέρο, Αρχηγός του XVI Σώματος Στρατού, εντολή της Κυβερνήσεως του βασιλέως Βίκτωρος Εμμανουήλ του ΙΙΙου, κηρύσσομεν επισήμως την ένωσιν και ανεξαρτησίαν όλης της Αλβανίας, υπό την αιγίδα και την προστασίαν του Βασιλείου της Ιταλίας. Αλβανοί, θα έχετε δια της πράξεως ταύτης ελευθέραν εκπαίδευσιν, στρατόν, δικαστήρια, σχολεία διευθυνόμενα υπό υπηκόων Αλβανών. Θα δύνασθε να διευθύνετε τας περιουσίας σας, τον καρπόν της εργασίας σας, προς προσωπικόν σας όφελος και δια το μέγα καλόν πάντοτε του τόπου σας. Αλβανοί, όπου κι’ αν είσθε, ελεύθεροι ήδη επί του ιδίου εδάφους, ή εις την ξένην, ή ακόμη υπόδουλοι εις ξένην κυριαρχίαν, απόγονοι ευγενούς και πολύ παλαιός φυλής, έχετε ενθύμια και παραδόσεις αιώνων, αι οποίαι σας συνδέουν με τον Ρωμαϊκόν και Βενετικόν πολιτισμόν. Γνωρίζετε την κοινότητα των συμφερόντων των Ιταλο-Αλβανών επί της θαλάσσης, η οποία μας χωρίζει, αλλ’ επίσης μας ενώνει. Ενωθήτε όλοι, όσοι και όπου και αν είσθε, με καλήν θέλησιν και με πίστιν εις τα πεπρωμένα της ευγενούς μας πατρίδος. Σπεύσατε όλοι υπό την σκιάν των Ιταλικών και Αλβανικών σημαιών δια να δώσωμεν αιώνιον όρκον εις την προκηρυχθείσαν δια της παρούσης, γενομένης σήμερον εν ονόματι της Ιταλικής Κυβερνήσεως, ανεξάρτητον Αλβανίαν, με φιλίαν και προστασίαν της Ιταλίας...».

Αυτή ήταν σε γενικές γραμμές η διαγωγή των Ιταλών στην Βόρειο Ήπειρο∙ κατά το χρονικό διάστημα μέχρι το 1920 που την κατείχαν. Αν και ισχυρίζοντο οι Ιταλοί ότι η κατοχή τους αυτή έγινε για στρατιωτικούς λόγους, εν τούτοις οι ενέργειές τους ήταν καθαρώς πολιτικής φύσεως και είχαν σαφώς ανθελληνικό χαρακτήρα.

 

Πηγή: Το έργο του Υποστρατήγου Κωνσταντίνου Ε. Νούσκα, «Μια Αλύτρωτη Ελληνική Γη». Έκδοση της Ορθόδοξης Χριστιανικής Αδελφότητος «Λυδία», το έτος 1988.