Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Επιλεγμένα

Ο ΣΠΥΡΙΔΩΝ ΛΑΜΠΡΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΤΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ

  Ο Σπυρίδων Λάμπρος και οι ελληνικές εθνικές διεκδικήσεις στη Μακεδονία (τέλη 19ου–αρχές 20ου αι.) Γράφει ο Βασίλειος Αθ. Πλατής Στους επιφανέστερους λόγιους που προσέφεραν πολύτιμες υπηρεσίες για την προβολή των ελληνικών διεκδικήσεων στη Μακεδονία στα τέλη του 19ου και τις αρχές του 20ου αιώνα συγκαταλεγόταν ο ιστορικός–καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών και διατελέσας επί εξάμηνο πρωθυπουργός της Ελλάδος Σπυρίδων Λάμπρος. Ο Λάμπρος, ως εκπρόσωπος της επιστήμης της ιστορίας, σε κοινή δράση με τους συγχρόνους του Νικόλαο Πολίτη και Γεώργιο Χατζηδάκι, οι οποίοι διακονούσαν τις νεοεμφανιζόμενες επιστήμες της λαογραφίας και της γλωσσολογίας αντίστοιχα, δραστηριοποιήθηκε στην «κατασκευή» εθνικού παρελθόντος με απώτερο σκοπό την πραγματοποίηση του προγράμματος της Μεγάλης Ιδέας. Τη συμβολή ειδικότερα του Σπυρίδωνα Λάμπρου στη διαμόρφωση εθνικής ιστοριογραφίας στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ου αιώνα εξέτασε διεξοδικά η Έφη Γαζή στη διδακτορική διατριβή που δημο...

ΟΙ ΜΑΧΕΣ ΤΟΥ ΛΑΛΑ ΚΑΤΑ ΤΟ ΕΤΟΣ 1821

 




 

ΟΙ ΜΑΧΕΣ ΤΟΥ ΛΑΛΑ ΤΟ ΕΤΟΣ 1821

 

Οι πρώτες απόπειρες των Ελλήνων επαναστατών κατά του χωριού Λάλα, στο οποίο κατοικούσαν εμπειροπόλεμοι Τουρκαλβανοί, απέτυχαν και οι Λαλαίοι άρχισαν να λαφυραγωγούν και να καίνε τα γύρω χωριά. Ο Θ. Κολοκοτρώνης, φοβούμενος μήπως αρχίσουν επιδρομές και προς το μέρος της Τρίπολης, ζήτησε από το Γεώργιο Πλαπούτα και Νικόλαο Δεληγιάννη να καταλάβουν το χωριό Συκιά για να ελέγχεται το πέρασμα. Γύρω από το Λάλα συγκεντρώθηκαν πολλά επαναστατικά τμήματα· καθώς και Επτανήσιοι, οι οποίοι κατασκεύασαν και πυροβολείο στο χωριό Πούσι.

Επειδή η πολιορκία του Λάλα παρατεινόταν και οι Επτανήσιοι είχαν κουραστεί, ζητήθηκε βοήθεια από την Πελοποννησιακή Γερουσία που είχε έδρα τη Στεμνίτσα. Τότε στην πολιορκία του Λάλα πήγαν και λίγοι Μανιάτες μεταξύ των οποίων ήταν και ο Βενετσάνος Καπετανάκης, ο Αλέξανδρος και ο Κωνσταντίνος Δουράκης. Σε μια αναφορά του Χριστόδουλου Καπετανάκη, από 28 Δεκεμβρίου 1822, σημειώνεται ότι ήταν στην πολιορκία της Τριπολιτσάς με τον αδελφό του Βενετσάνο, ο οποίος πήγε στου Λάλα: «...με τους ήμισυ στρατιώτας μας, ομού και με άλλα στρατεύματα εις του Λάλα εις αυτήν την παράταξιν των εκεί εχθρών και πάλιν από εκεί επέστρεψεν εις Τριπολιτζάν...». 

Ο Βενετσάνος Καπετανάκης σε έκθεση των υπηρεσιών του της 1 Αυγούστου 1833, μεταξύ των άλλων αναφέρει: «Εις Λάλα: Μάχη με τους εν Λάλα Τούρκους επάνωθεν της κωμοπόλεως ταύτης». Σε άλλη στήλη που αναγράφεται ο αρχηγός υπό τον οποίο πολέμησε προσθέτει: «Του Γ. Πλαπούτα πεσόντος τότε». Για τον Παν. Ποταρόπουλο από τους Δολούς, που τιμήθηκε με το σιδερένιο αριστείο του αγώνος, στα πιστοποιητικά του αναφέρεται ότι πολέμησε στου Λάλα υπό τον Βενετζάνο Καπετανάκη. Μεταξύ των στρατιωτών που υπηρετούσαν το 1837 δήλωσαν ότι πολέμησαν στου Λάλα ο Α. Καραμπουρνιώτης στο σώμα του Αλέξανδρου Δουράκη και ο Παναγιώτης Γιαννακέας στο σώμα του Κωνσταντίνου Δουράκη.

Ο Γεώργιος Πλαπούτας στις αρχές Ιουνίου κατέλαβε τη θέση Βαστηρά (αναφέρεται και ως Βασταρά, Μπαστηρά και Μπασταρά), η οποία ήταν πολύ κοντά στου Λάλα· και από εκεί μπορούσαν οι Έλληνες να πυροβολούν τους Λαλαίους μέσα στο χωριό τους. Γι’ αυτό οι πολιορκημένοι έκαμαν επίθεση με μεγάλες δυνάμεις και ο Γ. Πλαπούτας εγκαταλείφθηκε με λίγους συναγωνιστές του και αναγκάστηκε να υποχωρήσει υπό μεγάλη πίεση. Από τον καύσωνα και την υπερένταση έχασε τη ζωή του και μεταφέρθηκε στο Ελληνικό στρατόπεδο, όπου και τον έθαψαν ως ήρωα. Οι Λαλαίοι ζήτησαν βοήθεια από το Γιουσούφ πασά της Πάτρας· ο οποίος πήγε εκεί και αφού δεν μπόρεσε να διαλύσει το Ελληνικό στρατόπεδο, πήρε μαζί του τους Λαλαίους, οι οποίοι έφυγαν για την ανατολή.

 

 

Σημείωση: Το κείμενο του Στ. Καπετανάκη συνοδεύει ένας τεράστιος αριθμός σημειώσεων και βιβλιογραφίας, τα οποία, βεβαίως, δεν μεταφέρθηκαν για ευνόητους λόγους.

 

Πηγή: Η ογκωδέστατη εργασία του Σταύρου Γ. Καπετανάκη, «Οι Μανιάτες στην Επανάσταση του 1821». Εκδοθήσα από το «Περιοδικόν Σύγγραμμα της Εταιρείας Λακωνικών Σπουδών», στην Αθήνα, τον Δεκέμβριο του 2015.

 

 


Σχόλια