Η ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΑ ΜΑΚΕΔΟΝΟΜΑΧΟΥ ΛΑΚΗ ΠΥΡΖΑ

 

Η ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΤΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΑ ΜΑΚΕΔΟΝΟΜΑΧΟΥ ΛΑΚΗ ΠΥΡΖΑ

Ο Λάκης Πύρζας ως καπετάνιος κάτω από τον γενικό αρχηγό Βάρδα στο διάστημα αυτό από τον Ιούλιο του 1905 μέχρι τον Φεβρουάριο 1906 υπήρξε ένας ακαταπόνητος μαχητήςˑ με πείραν των πραγμάτων με αποκρυσταλλωμένον και αποτελεσματικόν σχέδιον ενεργείας. Υπήρξεν ο Πύρζας ο βασικός συντελεστής όλων των επιτυχιών των αγώνων που διεξήγαγον τα τμήματα του Βάρδα. Δεν εζήτησε ο αγνός Λάκης Πύρζας ποτέ ηγεσίαν Μακεδονικού αγώνος. Ήτο πάντοτε πρώτος εις το να προσφέρη και ουδέποτε απαιτών τίποτε δια τον εαυτόν του. 

Σκοπός του μοναδικός μέχρι και της τελευταίας στιγμής της ζωής του, όπως παρά κάτω θα δούμε, ήτο να υπηρέτηση την Πατρίδα του στην οποίαν και δόθηκε ολόψυχα με φανατισμό. Η υπηρεσία που προσέφερε ο Λάκης Πύρζας δεν υπήρξε συμπτωματική ούτε περιορίσθηκε στα στενά πλαίσια του Μακεδονικού αγώνος. Η μεγάλη του ψυχή χόραγε μέσα της πολλές υποχρεώσεις κι’ αγκάλιασε πολλές ανάγκες. Συνέχισε τον αγώνα του ο Λάκης Πύρζας σε πολλούς τομείς της δημοσίας ζωής της ιδιαιτέρας του Πατρίδος.

Πάντοτε ο Λάκης Πύρζας υπήρξεν υπάκουος και πειθαρχικός εις τους αρχηγούς του, η έννοια του καθήκοντος εις αυτόν ήτο ανωτέρα παντός εγωισμού. Ό,τι ήτο σύμφωνον με τας απόψεις του και προς το συμφέρον του σκοπού δια τον οποίον εμάχετο, το εξετέλει μετά τόλμης και φανατισμού μη καμπτόμενος προ ουδενός εμποδίου ή κινδύνου. Γεμάτος αγνήν υπερηφάνειαν και τιμιότητα ο Λάκης Πύρζας ευρίσκεται στη θλιβερά θέση να διαφωνήση με τον Αρχηγόν Βάρδα και διά να μην φέρη η παρουσία του προσκόματα εις την διεξαγωγήν του Μακεδονικού αγώνος αποχωρεί και αναχωρεί τον Μάρτιον τού 1906 εξ Ελλάδος εις Αίγυπτον.

«Επειδή διεφώνησα με τον Βάρδα δια τον τρόπον της εσωτερικής οργανώσεως του Κομιτάτου εν Μακεδονία, εγκατέλειψα μετά λύπης μου τον αγώνα ανεχώρησα δι’ Αίγυπτον. Πλην όμως δια να μη χαρακτηριστώ δειλός, προ της αναχωρήσεώς μου έστειλα μακροσκελεστάτην έκθεσιν εις τον τότε αείμνηστον Γεώργιον Θεοτόκην διά της οποίας εξιστόρησα εν πλάτη τούς λόγους της αποχωρήσεώς μου».

Παραθέτομεν εν αντιγράφω ένα Πιστοποιητικόν του Αντιστρατήγου Κοντούλη για τη δράση του Λάκη Πύρζα.

LEGATION HELLENIQUE

DURFFO

ΠΙΣΤΟΠΟΙΗΤΙΚΟΝ

Ο υποφαινόμενος αντιστράτηγος και νύν Πρέσβυς της Ελλάδος εν Αλβανία, πιστοποιώ ότι.

Ο κ. Νικόλαος Πύρζας εκ Φλωρίνης, φλεγόμενος εκ πατριωτικού έρωτος και μένεα πνέων εναντίον των Βουλγαρικών αγριοτήτων εν τη πατρίδι αυτού τη Μακεδονία, εγκατέλιπε το έτος 1904 ην είχεν επικερδή εργασίαν, εμπορευόμενος, και έσπευσεν εις Αθήνας δια να καταρτίση σώμα εθελοντικών όπως δράση κατά των Βουλγαρικών εν Μακεδονία ορδών.

.. Επί τη ευκαιρία της τότε Μακεδονικής αποστολής μου, με σύντροφον τον αείμνηστον Παύλον Μελάν και άλλους αξιωματικούς, προσέλαβον και τον ειρημένον Πύρζαν, διεκολύνων την πραγματοποίησιν του πατριωτικού αυτού ονείρου. Πράγματι ούτος, κατά την αποστολήν μου εκείνην, ανά την Μακεδονίαν, ανέπτυξεν την πατριωτικήν αυτού δράσιν εις το κατακόρυφονˑ πλήρης προς με ευγνωμοσύνης ότι τω έδωκα την ευκαιρίαν να εκπλήρωσή τον διακαή αυτού πόθον. Ο ειρημένος εξηκολούθησεν, ως γνωρίζω, και κατόπιν να δρα τελεσφόρος, εν Μακεδονία με ακόρεστον και άσβεστον το κατά των Βουλγάρων πάθος, ευρέθη δε εις το πλευρόν του ήρωος Παύλου Μελά (όστις ετίμα αυτόν δι’ απολύτιμου εμπιστοσύνης) κατά τας τελευταίας του στιγμάς, καθ’ ας έπεσεν εν Στατίστη της Μακεδονίας υπό Τουρκικής σφαίρας.

Εν συνόλω ειπείν, ο κ. Νικόλαος Πύρζας δέον να καταλογισθή μεταξύ των ολίγων, οίτινες συνετέλεσαν εις την αναζωπύρωσιν του φρονήματος των υποδούλων τότε Μακεδόνων, ων πάντοτε έτοιμος να θυσιάση τα πάντα υπέρ της ιδέας του ταύτης.

Έν Δυροαχίω τή 29 ’Ιουλίου 192ί>

Α. ΚΟΝΤΟΥΛΗΣ

’Αντιστράτηγος Πρεσβευτής

Πηγή: Το απόσπασμα είναι μέρος από το προσωπικό ημερολόγιο του Μακεδόνα Οπλαρχηγού Λάκη Πύρζα, το οποίο δημοσίευσε σε περιοδική έκδοση ο Πάνος Παπασταμάτης κατά το έτος 1960.