Ο ΠΡΩΤΟΣ ΔΗΜΑΡΧΟΣ ΠΑΤΡΑΣ, ΙΩ. ΧΑΪΜΗΣ

 

    Το γεγονός: "Θέρος 1836 και πρώτος Δήμαρχος Πατρών, ο Ιωάννης Χαΐμης."

    Η εκλογή και ανάληψη των καθηκόντων του Ιωάννη Χαΐμη ως πρώτου Δημάρχου Πατρών το 1836 αποτελεί ορόσημο για την διοικητική ιστορία της αχαϊκής πρωτεύουσας, καθώς συνδέεται άμεσα με την εφαρμογή του πρωτοποριακού οθωνικού νόμου «περί δήμων» του 1834, ο οποίος έθεσε τις βάσεις της τοπικής αυτοδιοίκησης στο νεοσύστατο ελληνικό κράτος.

    Η έρευνα σε αρχεία του Δήμου Πατρέων και στις ιστορικές πηγές της εποχής αποκαλύπτει ότι ο Ιωάννης Χαΐμης δεν ήταν μια τυχαία προσωπικότητα. Κατάγεται από εύπορη και επιφανή οικογένεια της Πάτρας, η οποία είχε προσφέρει σημαντικές υπηρεσίες κατά τη διάρκεια της Επανάστασης του 1821. Ο ίδιος ήταν λόγιος, νομικός και διέθετε ευρεία μόρφωση, στοιχεία απαραίτητα για την οργάνωση μιας πόλης που προσπαθούσε να αναγεννηθεί κυριολεκτικά μέσα από τις στάχτες και τα ερείπια που είχε αφήσει πίσω του ο Ιμπραήμ Πασάς.

    Η δημαρχιακή του θητεία (1836–1841) υπήρξε εξαιρετικά δύσκολη αλλά και δημιουργική. Ο Χαΐμης κλήθηκε να εφαρμόσει το περίφημο πολεοδομικό σχέδιο του Σταμάτη Βούλγαρη (το οποίο είχε εγκρίνει ο Καποδίστριας), μετατρέποντας την Πάτρα από μια άναρχη οθωμανική κωμόπολη σε μια σύγχρονη, ευρωπαϊκή πόλη με μεγάλες πλατείες, ευθείς δρόμους και νεοκλασικά κτίρια. 

    Κατά την διάρκεια της θητείας του ιδρύθηκαν τα πρώτα δημόσια σχολεία, οργανώθηκε η δημοτική αγορά, ξεκίνησε η συστηματική καθαριότητα των δρόμων και τέθηκαν οι βάσεις για την ανάπτυξη του λιμανιού, το οποίο σύντομα θα μετέτρεπε την Πάτρα στο μεγαλύτερο εξαγωγικό κέντρο σταφίδας και την πιο κοσμοπολίτικη πύλη της Ελλάδας προς την Δύση.