ΜΙΑ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΒΕΝΕΤΟΥΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΠΑΤΡΟΚΟΣΜΑ

 

ΜΙΑ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ ΤΟΥ ΠΑΤΡΟΚΟΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΒΕΝΕΤΟΥΣ

Η προσταγή (του Κοσμά) είναι επιβλητική, εις όλους και οιανδήποτε πρότασιν και αν κάμη, εκτελείται παρευθύς.

— Είναι πειστικώτατος εις τας ομιλίας του , και ως εκ τούτου κατώρθωσε να προσελκύη πάντοτε ολόγυρά του πολλά χιλιάδας ατόμων.

— Οι λόγοι του είναι εκτάκτως πολιτικοί και μιάς εξηρετικής τέχνης.

— Βιάζεται (ο Κοσμάς) να περάση εντός του διαμερίσματος Πρεβέζης, του διατελούντος υπό την υμετέραν Κυριαρχίανˑ και δια του ακρωτηρίου Πλαγιάς, να διαπεραιωθή εις Λευκάδα και Κεφαλληνίαν. Και καθώς ήκουσα, έχει απόφασιν οριστικήν και αμετάκλητον να επιχειρήση την ως άνω μετάβασιν και επί θυσία ακόμη της ζωής του. Δεν έχουν άλλο θέμα τα κηρύγματά του, ειμή να προτρέπουν τον λαόν να ευεργετή τας Εκκλησίας και να ιδρύη εις όλα τα χωρία σχολεία για τα παιδιά, όπως έγινε με την Πρέβεζαν, δια την Σχολήν της οποίας συνέλεξεν, εις διάστημα τριών ημερών, περί τας 10.000 γρόσια.

— Έχει αναμφιβόλως μέγα τάλαντον και μεγάλην παιδείαν (ο Κοσμάς) και ζεί με μεγάλας στερήσεις.

— Είναι (ο Κοσμάς) οξυνούστατος, έμπλεος μεγάλων ιδεών και έχει αξιοθαύμαστον τρόπον όπως εισδύει εις την ψυχήν οιουδήποτε και εις τοιούτον βαθμόν, ώστε δεν υπάρχει τι το οποίον να εκφράση ή να προτείνη ο ίδιος, το οποίον να μη γίνη αμέσως αποδεκτόν παρά της ολότητος...

— Ο αριθμός των ατόμων τα οποία συρρέουν πανταχόθεν ίνα τον ίδουν, είναι καταπληκτικός, ως επίσης ο αριθμός των ακολουθούντων αυτόν εις την περιοδείαν ανά τας διαφόρους Κοινότητας...

— Άμα ως επλησίασεν εις το προάστειον, ήρχισαν να σημαίνουν όλοι οι κώδωνες των Εκκλησιών, των εκτός και εντός του φρουρίου ευρισκομένων, και εξήλθον προς προϋπάντησίν του οι ιερείς συνοδευόμενοι από πλήθος λαού, ήτοι άνδρες, γυναίκες και παιδιά.

Τα έγγραφα αυτά προκαλούν ρίγος στον αναγνώστη, που θα θελήσει να τα διαβάσει με προσοχή . Είναι, πραγματικά, συγκλονιστικό το περιεχόμενό τους για την δραστηριότητα του «γνωστού Καλόγηρου Κοσμά». Αλλά είναι δυνατόν να τον παρακολουθούσαν μόνο οι κατάσκοποι της Βενετίας; Ασφαλώς όχιˑ Το ίδιο θα τον παρακολουθούσαν και κατάσκοποι της Ρωσσίας, της Τουρκίας και άλλων μεγάλων δυνάμεων. Δυστυχώς, τα αρχεία τους παραμένουν άγνωστα για μάς.

Πηγή: Κώστας Σαρδελής, η 4^η έκδοση από «Το Συναξάρι του Γένους» την οποία κυκλοφόρησε ο «Αρμός» το 2001.