Ο ΔΙΩΓΜΟΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΡΩΜΥΛΙΑΣ, 1906 - 1907

 

    Το γεγονός της ημέρας: "1907, περισσότεροι από 100.000 Έλληνες τής Ανατολικής Ρωμυλίας, εκδιώκονται από τους βούργαρους και παίρνουν τον δρόμο τής προσφυγιάς. Το βουργαρικό κράτος, μετά την τόσο άδικη και αιφνιδιαστική προσάρτηση τής Ανατολικής Ρωμυλίας το 1880, άρχισε έναν φοβερό εξοντωτικό αγώνα κατά τού Ελληνικού στοιχείου, προωθώντας τις επεκτατικές του βλέψεις. Στην Ανατολική Ρωμυλία, οι βούργαροι έκαψαν 80 ελληνικά σχολεία, και ρήμαξαν ή άρπαξαν γιά λογαριασμό τους πάνω από 70 ελληνικές εκκλησίες."

    Η περίοδος 1906-1907 σηματοδότησε το τραγικό τέλος της μακραίωνης παρουσίας του Ελληνισμού στην Ανατολική Ρωμυλία. Μετά την de facto προσάρτηση της περιοχής στο ολοκαίνουργιο <<βουλγαρικό κράτος>> το 1885, ξεκίνησε μια συστηματική και συχνά βίαιη επιχείρηση αλλοίωσης του εθνολογικού χαρακτήρα της επαρχίας. 

    Το νεόδμητο <<βουλγαρικό κράτος>>, προωθώντας τις επεκτατικές του βλέψεις, εξαπέλυσε έναν εξοντωτικό αγώνα κατά του ελληνικού στοιχείου το οποίο μέχρι τότε ήκμαζε οικονομικά και πολιτιστικά, αριθμώντας περισσότερα από 100.000 άτομα σε κάποια μόνο σημαντικά κέντρα όπως η Φιλιππούπολη, η Αγχίαλος και η Βάρνα.

    Η ένταση κορυφώθηκε Άνοιξη προς Καλοκαίρι του 1906, όταν ανθελληνικές ταραχές σάρωσαν την περιοχή με την στήριξη αλλά και οργάνωση των βουλγαρικών αρχών. Το πιο μελανό σημείο αυτών των διωγμών υπήρξε το ολοκαύτωμα της Αγχιάλου στις 30 Ιουλίου 1906, όπου η ιστορική παραθαλάσσια πόλη παραδόθηκε στις φλόγες, με αποτέλεσμα την ολοσχερή καταστροφή εκατοντάδων σπιτιών, σχολείων και εκκλησιών. Οι βιαιότητες δεν περιορίστηκαν στην Αγχίαλο, φυσικά, αλλά επεκτάθηκαν σε όλες τις ελληνικές κοινότητες όπου οι περιουσίες δημεύθηκαν και τα θρησκευτικά και εκπαιδευτικά ιδρύματα καταλήφθηκαν βίαια.

    Αποτέλεσμα αυτής της οργανωμένης εκδίωξης ήταν η μαζική έξοδος περισσότερων από 100.000 Ελλήνων, αρχικά, οι οποίοι πήραν τον πικρό δρόμο της προσφυγιάς. Οι εκδιωχθέντες κατέφυγαν κυρίως στην ελεύθερη Ελλάδα, μεταφέροντας μαζί τους ελάχιστα υπάρχοντα αλλά πλούσια πολιτιστική κληρονομιά. Πολλοί από αυτούς εγκαταστάθηκαν στην Θεσσαλία και την Μακεδονία, ιδρύοντας νέους οικισμούς, όπως η Νέα Αγχίαλος στην Μαγνησία το 1907. 

    Η βίαιη αυτή εκρίζωση αποτέλεσε μια από τις πρώτες μεγάλες εθνοκαθάρσεις του 20ού αιώνα στα Βαλκάνια, σφραγίζοντας την απώλεια μιας ακμάζουσας ελληνικής εστίας.