ΕΝΑΣ ΠΡΟΕΠΑΝΑΣΤΑΤΙΚΟΣ ΗΡΩΑΣ ΤΗΣ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ, Ο ΚΑΠΕΤΑΝ ΒΑΒΔΟΣ

 

Ο ΑΓΝΩΣΤΟΣ ΗΡΩΑΣ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗ ΚΑΠΕΤΑΝ ΒΑΒΔΟΣ

Νικόλαος Λάμπρος

Οι πρώτοι κάτοικοι της περιοχής Βάβδου εγκαταστάθηκαν στην τοποθεσία «Παληοχώρι», απέναντι της γνωστής καλύβας Καμπάνη, μετά τα μεταλλεία, περίπου στα 200 π.Χ. Τα θεμέλια αυτού του οικισμού σώζονται ακόμα και σήμερα.

Γύρω στα 1710 μ.Χ. οι κάτοικοι των πλησιεστέρων προς τον οικισμό τουρκικών χωριών Παγαρλί ή Μπάϊρακλί, Καρά τεπέ (σήμερα Τένεδος), Ακ μπουνάρ (σήμερα μικρός Βάβδος), Οσμαηλί, Καρκάρα (σήμερα Σήμαντρα) κλπ. έκαμαν επιδρομέςˑ κατέστρεψαν τον οικισμό και εξόντωσαν τους Έλληνες κατοίκους του Παληοχωρίου.

Την εποχή αυτή βγήκε στο κλαρί, για να τιμωρήσει τους Τούρκους επιδρομείς, ο γενναίος Έλλην αγωνιστής Καπετάν Βάβδος. Αυτόν τον λεβέντη ακολούθησαν εξήντα παληκάρια και όλοι μαζί εγκατεστάθηκαν στο ύψωμα της περιοχής, όπου η σημερινή τοποθεσία του χωριού Βάβδος. Πυκνά δάση κάλυπταν όλη την περιοχή και ο Καπετάν Βάβδος με τα παληκάρια του άρχισε τις επιδρομές στα γειτονικά χωριά των Τούρκων, με σκοπό να τιμωρήσει τους κακοποιούς και να προμηθευτεί τρόφιμα και ρουχισμό.

Η δράση του Καπετάν Βάβδου προκάλεσε την οργή των τουρκικών Αρχών, και έστειλαν ισχυρές δυνάμεις για να εξοντώσουν τον Καπετάν Βάβδο και τα παληκάρια του. Πολλές επιθέσεις των Τούρκων απέτυχαν και υπέστησαν μεγάλες απώλειες σε ανθρώπινα θύματα. Τα πυκνά δάση ευνοούσαν την άμυνα των παληκαριών του Καπετάν Βάβδου.

Απελπισμένοι οι Τούρκοι απεφάσισαν να συμβιβασθούν. «Ούτε εμείς θα σας πολεμήσουμε, ούτε εσείς θα ενοχλείτε τα τουρκοχώρια», είπαν oι Τούρκοι. Έτσι έγινε συνθηκολόγηση και ο καπετάν Βάβδος με τα παληκάρια του μονιμοποιήθηκαν στο «λημέρι» τους. Έκτισαν σπίτια, εκκλησία, το σημερινό χωριό.

Τότε ο Καπετάν Βάβδος είπε στα παληκάρια του: «Πηγαίνετε στα γύρω ελληνικά χωριά και διαλέξτε κοπέλες, για να δημιουργήσετε οικογένειες». Τα παληκάρια του έτρεξαν και διάλεξαν τις πιο όμορφες κοπέλες από τα γύρω χωριά, για αυτό και έμεινε μέχρι σήμερα και το τετράστιχο:

Γαλατσιανούδες πέρδικες

και Βαβδινές τρυγώνες,

Πολυγερινές σουσόκουλες,

Κασσανδρινές βαθράκες.

Έγιναν οι ομαδικοί γάμοι των παληκαριών με κουμπάρο τον Καπετάν Βάβδο. Εις ένδειξιν ευγνωμοσύνης οι Βαβδινοί έδωσαν στο χωριό τους την ονομασία Βάβδος, για να τιμήσουν και να θυμούνται τον αρχηγό και ιδρυτή του Καπετάν Βάβδο.

Από τις πρώτες ημέρες οι νέοι οικογενειάρχες καλλιέργησαν την γύρω περιοχή, φύτεψαν κερασιές, δημιούργησαν αμπέλια, περιέφραξαν μπαξέδες για ντομάτες, πιπεριές, φασουλάκια, κολοκυθάκια, πατάτες και τα περίφημα «κουλουκάτσια», ένα είδος γλυκοπατάτας που τρώγεται σαν το μήλο και ήταν το γλύκισμα των παιδιών. Επίσης δημιούργησαν κτηνοτροφία, αμπελουργία, μελισσοκομία και ελαιώνες. Έστησαν «καζάνια», αποστακτήρες, ένα στο Πγιαδούδι και ένα στην Πγιάδα. Ένα άλλο «καζάνι» έστησαν στο Πγιαδούδι, στο οποίο έβγαζαν το κερί από τις κερήθρες των μελισσώνˑ. Τρεις Βαβδινοί κατασκεύασαν στα σπίτια τους «πατητήρια» και έβγαζαν το γνωστό μαύρο κρασί. Θυμούμαι πως οι πατριώτες μας κουβαλούσαν με τα μουλάρια τους κρασί και τσίπουρο, με τα γνωστά την εποχή εκείνη «τουλούμια», δοχεία από ολόκληρο το δέρμα του τράγου, στα γειτονικά χωριά, ακόμα και στην Επανωμή.

Σημείωση συγγραφέα: Τα ιστορικά αυτά στοιχεία επληροφορήθηκα από τον αείμνηστο Βαβδινό ιερομόναχο Χαρίτωνα, ο οποίος λειτουργούσε στο Μοναστήρι της Αγίας Αναστασίας. Τις πληροφορίες αυτές εβεβαίωσαν και οι Βαβδινοί δημογέροντες Γερο-Ντοβίας και οι Ξάκηδες.

Πηγή: Η περιοδική έκδοση «Τα Χρονικά της Χαλκιδικής», τεύχη 46-47, Θεσσαλονίκη 1991-1992.