Ο ΑΓΩΝΙΣΤΗΣ ΑΡΧΙΕΡΕΑΣ ΑΝΔΡΟΥΣΗΣ, ΙΩΣΗΦ

 

Ο ΑΓΩΝΙΣΤΗΣ ΑΡΧΙΕΡΕΑΣ ΑΝΔΡΟΥΣΗΣ, ΙΩΣΗΦ

Ιωσήφ Ανδρούσης (Τρίπολη, 1770; - Νησί [σημ. Μεσσήνη] Μεσσηνίας, 1844).

Λόγιος ιεράρχης (κοσμ. όν. Ιωάννης Καρώνης), σημαντική πνευματική και εθνική φυσιογνωμία του Αγώνα και των πρώτων μετεπαναστατικών χρόνων. Σπούδασε (181-89) στη Σχολή της Δημητσάνας και στη συνέχεια χρημάτισε δάσκαλος στην Τρίπολη, στα Δολιανά και σε άλλες Πελοποννησιακές πόλεις . Νέος έγινε κληρικός κα το 1806 χειροτονήθηκε επίσκοπος Ανδρούσης, αξίωμα που διατήρησε ως το θάνατό του.

Αναφέρεται ότι ο Ιωσήφ μυήθηκε το 1820 στη Φιλική Εταιρεία. Λίγο πριν αρχίσει ο Αγώνας, προσκλήθηκε, όπως και άλλοι Πελοποννήσιοι κοτζαμπάσηδες και αρχιερείς στην Τρίπολη, όπου κρατήθηκε ως όμηρος στο δεσμωτήριο του τουρκικού διοικητηρίου και απελευθερώθηκε (10 Σεπτ. 1821)ˑ λίγες ημέρες πριν από την άλωση της Τριπολιτσάς. Στη συνέχεια εκλέχτηκε πληρεξούσιος στην Α’ Εθνοσυνέλευση της Επιδαύρου και ορίστηκε από το Εκτελεστικό «μίνιστρος» (υπουργός) της «Θρησκείας» (Ιαν. 1822), θέση που διατήρησε ως τις αρχές του 1825, οπότε παραιτήθηκε εξαιτίας της αντίθεσής του προς την κυβέρνηση. Από τον Απρίλιο του 1822 ο Ανδρούσης άσκησε και χρέη υπουργού του Δικαίου. Με την τελευταία του ιδιότητα χρημάτισε μέλος της επιτροπής που αναθεώρησε (1823) το «Προσωρινό Πολίτευμα της Επιδαύρου».

Συνετός, μετριοπαθής, διαλλακτικός και παράλληλα γνώστης των εκκλησιαστικών θεσμών, ο Ιωσήφ εργάστηκε με επιτυχία στο διάστημα της υπουργίας του για την επίλυση δυσχερών θεμάτων της Εκκλησίας, ενώ συγχρόνως με εγκυκλίους του προσπαθούσε να τονώσει το θρησκευτικό αίσθημα του αγωνιζόμενου έθνους . Χρημάτισε πληρεξούσιος στην Γ’ Εθνοσυνέλευση της Ερμιόνης (1827) και το 1828 ορίστηκε από τον Ιωάννη Καποδίστρια μέλος πενταμελούς επιτροπής από αρχιερείς με σκοπό την εκκλησιαστική διοργάνωση. Μετά τη δολοφονία (1831) του κυβερνήτη (εκφώνησε τον επικήδειο λόγο στη νεκρώσιμη ακολουθία), αφοσιώθηκε στα ιερατικά του καθήκοντα εκφράζοντας, ωστόσο, συχνά τη διαφωνία του με τον τρόπο που η Αντιβασιλεία επιχειρούσε να διευθετήσει τα εκκλησιαστικά πράγματα. Το 1833 η επισκοπή Ανδρούσης συγχωνεύτηκε με την επισκοπή Καλαμάτας με το όνομα Μεσσήνης ή Μεσσηνίας και έδρα την Καλαμάτα. Τον ίδιο χρόνο ο Ιωσήφ έγινε μέλος της Α’ Ιεράς Συνόδου (1833)ˑ επανεκλέχθηκε συνοδικός (1839) αλλά σύντομα παραιτήθηκε.

Ο Ιωσήφ έγραψε την ακολουθία του νεομάρτυρα αγίου Δημητρίου του Τριπολίτη (πρώτη έκδοση Βενετία, 1804) και Απομνημονεύματα, που αναφέρονται στη φυλάκισή του και στα πρώτα πολεμικά γεγονότα του Αγώνα ως την άλωση της Τριπολιτσάς (δημοσιεύτηκαν το 1966).

Πηγή: Αλίκη Σολωμού, «Η Ελληνική Επανάσταση του 1821 – 500 Βιογραφίες Προσώπων της Εποχής», τόμ. 2, της Εκδοτικής Αθηνών.