Ο ΝΕΟΜΑΡΤΥΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΕΚ ΜΕΤΣΟΒΟΥ ΚΑΙ ΤΟ ΜΑΡΤΥΡΙΟ ΤΟΥ

 

    Ήταν μέσα Μαΐου 1617 (16 ἤ17/5ου), όταν μετά από βασανιστήρια, οι τούρκοι των Τρικάλων κατακαίουν ζωντανό τον Νεομάρτυρα Νικόλαο από το Μέτσοβο. Οι διώξεις και οι πιέσεις των οθωμανών εκείνη την περίοδο γιά εξισλαμισμό των Ελλήνων είχαν φτάσει στο αποκορύφωμά τους, λόγω τής αποτυχίας των επαναστατικών κινημάτων τού Μητροπολίτου Τρίκκης Διονυσίου τού Φιλοσόφου. Όπως οι Κλέφτες με τα όπλα τους αμφισβήτησαν την οθωμανική κυριαρχία, έτσι και οι νεομάρτυρες με τον θάνατό τους. 

    Ο Άγιος Νεομάρτυρας Νικόλαος, γνωστός και ως Νικόλαος Μπασδάνης ή Βλαχονικόλας, γεννήθηκε στο Μέτσοβο στα τέλη του 16ου αιώνα. Σε νεαρή ηλικία, αναζητώντας εργασία μετέβη στα Τρίκαλα, όπου εργάστηκε σε τουρκικό αρτοποιείο. Εκεί, υπό την φρικτή πίεση των τούρκων, αναγκάστηκε να εξισλαμιστεί. Ωστόσο, η μετάνοια τον οδήγησε σύντομα πίσω στην χριστιανική Πίστη, επιστρέφοντας στο Μέτσοβο όπου έζησε ως Χριστιανός.

    Αργότερα, ο Νικόλαος επέστρεψε στα Τρίκαλα για εμπορικούς λόγους. Εκεί αναγνωρίστηκε από έναν τούρκο κουρέα, ο οποίος τον κατήγγειλε στις οθωμανικές αρχές για την επιστροφή του στον Χριστιανισμό. Συνελήφθη και οδηγήθηκε ενώπιον του κριτή, όπου υπέστη σκληρά βασανιστήρια. Παρά τις απειλές και τις υποσχέσεις για αξιώματα, ο Νικόλαος αρνήθηκε να απαρνηθεί την Πίστη, παραμένοντας ακλόνητος στις πεποιθήσεις του.

    Ως αποτέλεσμα της άρνησής του, καταδικάστηκε σε θάνατο δια πυράς. Στις 16 ή 17 Μαΐου του 1617, στην κεντρική αγορά των Τρικάλων, οι Τούρκοι άναψαν μια μεγάλη φωτιά και τον έκαψαν ζωντανό. Μετά το μαρτύριό του, ένας Χριστιανός κατάφερε να αποκτήσει την τίμια κάρα του Αγίου, η οποία σήμερα φυλάσσεται στην Ιερά Μονή Βαρλαάμ στα Μετέωρα. Ο Άγιος Νικόλαος τιμάται ως πολιούχος του Μετσόβου και προστάτης των Τρικάλων, καθώς, σύμφωνα με την παράδοση, η πόλη απαλλάχθηκε από επιδημία μετά το μαρτύριό του.

    (Ορισμένοι Συναξαριστές όπως τού Αγίου Νικοδήμου τού  Αγιορείτου, αναφέρουν την μνήμη τού Αγίου Νικολάου εκ Μετσόβου στις 16 Μαΐου. Τιμάται όμως από την Εκκλησία μας στις 17 Μαΐου).