Η ΤΥΡΑΝΝΙΑ ΒΟΥΛΓΑΡΩΝ ΚΑΙ ΤΟΥΡΚΩΝ ΣΤΟΝ Μ.Α. ΚΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΡΩΣΩΝ ΚΑΙ ΑΥΣΤΡΙΑΚΩΝ

 

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΒΟΥΛΓΑΡΟΤΟΥΡΚΗΣ ΤΥΡΑΝΝΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ Μ.Α. 

ΚΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΡΩΣΩΝ ΚΑΙ ΑΥΣΤΡΙΑΚΩΝ

Ο Κ. Κυπραίος προς τον Δ. Ράλλη

Μοναστήρι, 28 Νοεμβρίου 1903

[ΑΎΕ Ι(Χ)3, ΑΑΚ/Ε', Προξενείο Μοναστηριού, αρ. πρωτ. 997]

Κύριε Πρόεδρε,

Λαμβάνω την τιμήν ν’ αναφέρω τη Υμετέρα Εξοχότητι τα εξής:

Μεθ' όλας τας περί τελείας εξοντώσεως των βουλγαρικών συμμοριών διαδόσεις και επισήμους τε και ανεπισήμους πληροφορίας τα στελέχη των από 2 και 3 ετών λυμαινομένων το βιλαέτιον συμμοριών υφίστανται, κατ' αυτάς δε και ικανά σημεία της υπάρξεώς των επέδειξαν. Ούτω τη 7 ισταμένου ο γνωστός αρχηγός συμμορίας Γκιουρτσίνης, εις τα παρά το Κρούσοβον βουνά εφορολόγησε τον Έλληνα Κεχαγιάν Στούμπον Χατζηλέγαν, λαβών 4 κριούς διά την εβδομαδιαίαν διατροφήν των 7 συντρόφων του. Τη επομένη μετέβησαν παρά τω ιδίω Κεχαγιά δύο Μουσουλμάνοι εκ Πλασνίτσης, απεσταλμένοι παρά του τροφοδότου του στρατού εν Κρητσόβω Μπιλιάλ, ίνα προμηθευθώσι τα αναγκαιούντα διά τον στρατόν τρόφιμαˑ επέστρεψαν δε άπρακτοι, ειδοποιηθέντες ότι εκεί που ευρίσκεται η εν λόγω συμμορία.

Ο Αρσώφ μετά 8 συμμοριτών περιτρέχει τα χωρία του Καζά Περλεπέ και επιβάλλει αυστηράς ποινάς εις τους παραδόντας τα όπλα χωρικούς, υποχρεών αυτούς μέχρι της 15 προσεχούς Φεβρουάριου να έχωσι τα όπλα των μετά 150 πυριτιδοβολών έκαστος έτοιμα.

Εν τω αυτώ διαμερίσματι και εν τοις χωρίοις Βύρμπιανι, Ζαπόλτζανι, Μπελόπολε κ.λ.π. (Καζά Περλεπέ) έτερος αρχηγός, ο Άτσεφ, συνέστησεν ίδιον έκτακτον δικαστήριον δικάζον και εκτελούν αποφάσεις επί ζητημάτων αναγόμενων εις την από 20 Ιουλίου ε.έ. μέχρι σήμερον δράσιν του Κομιτάτου.

Εν τοις πέριξ της πόλεως Μοναστηριού λέγεται ότι ο Γ. Σούγαρης καταρτίζει συμμορίαν καλών εκ της πόλεως συμμορίτας. Κατ’ άλλην διάδοσιν οι αρχηγοί των συμμοριών ενετείλαντο τοις υπ’ αυτούς συμμορίταις τοις τυχούσιν αμνηστείας ίνα καταταχθώσιν εις την χωροφυλακήν, όπως δυνηθώσιν ούτω κατά το προσεχές έαρ να υπηρετήσωσι κάλλιον τους σκοπούς του Κομιτάτου.

Προ τινών ημερών και εντός της πόλεως εγένετο συνεδρία των προκρίτων Βουλγάρων εν τη ενταύθα βουλγαρική εκκλησία υπό την προεδρίαν του Διευθύνοντος το ενταύθα Βουλγαρικόν Εμπορικόν Πρακτορείον και κατά ταύτην ελήφθη η αυτή απόφασις, ίνα συστηθή πάσι τοις λαβούσι μέρος εις την επανάστασιν Βουλγάροις να καταταχθώσιν εις την χωροφυλακήν. Ενώ δε τη μεσολαβήσει του ενταύθα Ρωσικού και Αυστριακού Προξενείου οι εις την χωροφυλακήν καταταχθέντες Βούλγαροι αριθμούνται καθ’ εκατοντάδας, οι ημέτεροι μόλις επί των δακτύλων αριθμούνται. Αιτία δε τούτου είναι συν τοις άλλοις και η εκ μέρους των Τουρκικών Αρχών επιδεικνυομένη δυσμένεια προς τους ημετέρους. Ως παράδειγμα δ’ αναφέρω το εξής περιστατικών: Προ ημερών προσελθόντες τρεις νέοι εκ του ημετέρου χωρίου Νεγοβάνης επέδωκαν την απαιτουμένην αίτησιν, όπως καταταχθώσιν εις την χωροφυλακήν. Ο ενταύθα αρχηγός της χωροφυλακής αντί άλλης απαντήσεως ηπείλησεν αυτούς ότι γίνονται δεκτοί υπό τον όρον ότι θέλουσιν υπηρέτηση εν Δίβρα. Εννοείται ότι η απάντησις αύτη ήρκεσε να εξαναγκάση αυτούς να παραιτηθώσι της αποφάσεώς των, ως θα ήρκει να τρέψη εις φυγήν και τους τολμηροτέρους Μουσουλμάνους.

Η ενταύθα Επιτροπή προς διανομήν βοηθημάτων εξ Αγγλικών δήθεν εράνων υπό την προεδρείαν του κ. Βλάισφορτ εξακολουθεί δραστηρίως εργαζομένη, αλλά το φιλανθρωπικόν αυτής έργον δεν επεκτείνεται πέραν των ορίων των σχισματικών χωρίων, τουναντίον μάλιστα τους τυχόν επικαλομενους τον έλεον αυτών Ορθοδόξους μετά πολλής σκληρότητος αποπέμπουσιν. Ο ενταύθα διατελέσας άλλοτε πρόεδρος του Βουλγαρικού Κομιτάτου γνωστός Δανιήλ Ρίζωφ αγοράζων άλευρα και σκεπάσματα διά λ/σμόν του κ. Βλάισφορτ ή της ιδιαιτέρας ενταύθα Βουλγαρικής Επιτροπής αναγκάζει τους πωλητάς να υπογράφωσιν εν ταις αποδείξεσι βουλγαριστί ή εν αγνοία της βουλγαρικής διά λατινικών στοιχείων.

Εις επίμετρον δε της εν τη πολυπάθει ταύτη χώρα επικρατούσης δυστυχίας και η νόσος ευλογία από τινών ημερών μεγάλας προξενεί ζημίας εν τω τμήματι τούτω.

Ο Μέγας Βεζύρης, καθ' α μοι έλεγεν ο Γεν. Επιθεωρητής Χιλμή Πασσάς, διεβίβασεν αίτησιν του εν Κ/πόλει Βουλγάρου Εξάρχου, δι' ης ούτος παραπονείται κατά των παρανομιών και των εκνόμων μέτρων, άτινα οι εν Μακεδονία Έλληνες Αρχιερείς μετέρχονται, βιάζοντες τους χωρικούς ν’ απαρνηθώσι την εθνικότητά των. Καθ’ α με διεβεβαίωσεν ο Γεν. Επιθεωρητής, απαντών ούτος προς την Μ. Βεζυρείαν, έγραψεν ότι από τινός χρόνου άμιλλα διεξάγεται μεταξύ Ελλήνων και Βουλγάρων Μητροπολιτών περί αυξήσεως του ποιμνίου τωνˑ αλλ' ότι οι Βούλγαροι είναι εκείνοι οίτινες μετέρχονται τα έκνομα μέσα.

Αφίκετο ο νεοδιορισθείς Γενικός Πρόξενος της Σερβίας ενταύθα κ. Svetislav Stanoyevitch, γαμβρός επί θυγατρί του Πρωθυπουργού της Σερβίας κ. Γρούιτς.

Αντίγραφον της παρούσης υποβάλλεται και τη εν Κωνσταντινουπόλει Β. Πρεσβεία.

Ευπειθέστατος

Κ. Κυπραίος

Πηγή: «Οι απαρχές του Μακεδονικού Αγώνα 1903 – 1904, 100 έγγραφα από το αρχείο του υπουργείου των εξωτερικών της Ελλάδος», εκδόσεις Ίδρυμα Μουσείου Μακεδονικού Αγώνα - κέντρο έρευνας μακεδονικής ιστορίας και τεκμηρίωσης, Θεσσαλονίκη 2009.