Η ΜΑΧΗ ΣΤΗΝ ΚΑΛΙΑΚΟΥΔΑ (ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 1823)

 

Η ΜΑΧΗ ΣΤΗΝ ΚΑΛΙΑΚΟΥΔΑ

28 Αυγούστου 1823. Στο πιο ψηλό βουνό της Ευρυτανίας, την Καλιακούδα, που υψόμετρο πάνω από 2100 μέτρα, ο διάδοχος αρχηγός του Μάρκου Μπότσαρη, Ζυγούρης Τζαβέλλας, κλείνει το δρόμο στο Μουσταή, να μην κατέβει στο Μεσολόγγι. Μαζί του και άλλοι οπλαρχηγοί· ο Σαδήμας, ο I. Γιολδάσης, οι Πετμεζάδες ο Ν. Κοντογιάννης . Έπιασαν τα στενά οι δικοί μας και περίμεναν.

Τρεις εφόδους έκαμε ο Μουσταής και οι τρεις αποκρούστηκαν. Την άλλη μέρα όμως το πρωί, 29 Αυγούστου, τα χαράματα, βλέπουν πίσω τους τούρκικο ασκέρι. Τη νύχτα τριακόσιοι Τουρκαρβανίτες πέρασαν από ένα δύσβατο μέσα σ' ένα γκρεμό μονοπάτι και το πρωί βρέθηκαν πίσω απ’ τους δικούς μας. Καμιά ελπίδα σωτηρίας δεν απόμεινε πια. Ο Ζυγούρης διατάζει να παρατήσουν ό,τι έχουν μαζί τους, να βγούνε απ’ τα ταμπούρια τους και να ριχτούν όλοι μαζί στο κέντρο του εχθρού με τα σπαθιά στα χέρια, για ν’ ανοίξουν δρόμο.

Άγρια και με πάθος συμπλέκονται. Κατάφεραν να διαβούν. Άφησαν όμως διακόσιους σκοτωμένους. Και ανάμεσά τους ο Ζυγούρης, ο Ν. Κοντογιάννης, ο Δήμος Κίτσος και άλλοι. Και ο δρόμος του Μουσταή και του Βρυώνη για το Μεσολόγγι άνοιξε.

Όμως η τύχη δεν τους χαμογέλασε για πολύ. Ο Τζαβέλλας με 250 Σουλιώτες και πενήντα ντόπιους, στις 17 του Νοέμβρη στήνει καρτέρι στη θέση «Σκαλί», απ’ οπού θα πέρναγε η μεγάλη εφοδιοπομπή του Μουσταή. Τη διάλυσε κυριολεκτικά. Γύρισαν οι δικοί μας στο Μεσολόγγι νικητές· έχοντας μαζί τους 150 κεφάλια τούρκικα, 195 τουφέκια εχθρικά, 160 πιστόλια και 40 άλογα.

Πολιόρκησαν και το Αιτωλικό οι Τούρκοι, μα δεν κατάφεραν να το πάρουν. Και έτσι απελπισμένοι στις 30 Νοεμβρίου, μέσα σε μια σκοτεινή και παγερή νύχτα, πήραν τ’ ασκέρια τους και τράβηξαν για το Μακρυνόρος και από κει στην Άρτα. Άφησαν όμως πίσω τους τον τόπο απ’ όπου διαβήκαν σπαρμένο από κουφάρια. Από τότε που ξεκίνησαν την εκστρατεία τους οι δυο πασάδες, μέχρι να επιστρέψουν, έχασαν πάνω από τέσσερις χιλιάδες ανθρώπους τους.

Πηγή: «Το ’21 στις πηγές του», με συγγραφέα τον Κώστα Δ. Παπαδημητρίου και υπό την γενική επιμέλεια του Γιάννη Σμυρνιωτάκη.