ΤΑ ΠΕΡΙΦΗΜΑ "ΙΟΥΝΙΑΝΑ" ΤΟΥ 1863

 

    Το γεγονός: Τα περίφημα Ιουνιανά του 1863. "Για δεύτερη ημέρα των «Ιουνιανών», όπου αρχίζουν οι ένοπλες συγκρούσεις μεταξύ των πολιτικών παρατάξεων των «Ορεινών» και των «Πεδινών». Κατά την διάρκεια των σημερινών συμπλοκών φονεύθηκε ο υιός τού Κωνσταντίνου Κανάρη, Αριστείδης, και επιπλέον 80 άνθρωποι."

    Τα «Ιουνιανά» του 1863 αποτελούν μία από τις πλέον μελανές πολιτικά σελίδες του 19ου αιώνα, καθώς η χώρα βυθίστηκε σε έναν τριήμερο εμφύλιο σπαραγμό μέσα στους δρόμους της Αθήνας. Το πολιτικό κενό που άφησε η έξωση του Όθωνα οδήγησε σε ακραία πόλωση ανάμεσα στους «Ορεινούς» υπό τον Κωνσταντίνο Κανάρη και τους «Πεδινούς» υπό τον Δημήτριο Βούλγαρη, με φόντο τον έλεγχο της εξουσίας πριν από την άφιξη του νέου βασιλιά Γεωργίου Α'.

    Η δεύτερη ημέρα των συγκρούσεων, η 19η Ιουνίου, υπήρξε η πιο αιματηρή και καθοριστική. Η βία γενικεύτηκε, καθώς οι δύο παρατάξεις είχαν καταφέρει να προσηλυτίσουν ολόκληρα τμήματα του τακτικού στρατού, της εθνοφυλακής, αλλά και χωροφυλάκων. Το επίκεντρο των μαχών μεταφέρθηκε σε στρατηγικά σημεία της πρωτεύουσας, με κυριότερο το κτίριο της Εθνικής Τράπεζας στην οδό Αιόλου, το οποίο κατέλαβαν οι «Ορεινοί» υπό τον συνταγματάρχη Πάνο Κορωναίο, καθώς και τα πέριξ των Ανακτόρων.

    Ιστορικές πηγές της εποχής καταγράφουν σκηνές απόλυτου χάους, με το πυροβολικό να πλήττει αστικές γειτονιές και την χρήση οδοφραγμάτων. Το πλέον τραγικό γεγονός της ημέρας, το οποίο συγκλόνισε την κοινή γνώμη, ήταν η δολοφονία του Αριστείδη Κανάρη, γιου του θρυλικού ναυμάχου, ο οποίος έπεσε νεκρός κοντά στα Ανάκτορα. Η αγριότητα των μαχών άφησε πίσω της πάρα πολλούς νεκρούς και τραυματίες, μεταξύ των οποίων και πολλούς αμάχους. Η αιματοχυσία σταμάτησε την επόμενη ημέρα χάρη στην μεσολάβηση των πρεσβευτών των Μεγάλων Δυνάμεων, οι οποίοι απείλησαν με αποχώρηση, αναγκάζοντας τους πολιτικούς αρχηγούς να υπογράψουν ανακωχή και να σχηματίσουν μια προσωρινή κυβέρνηση υπό τον Ζηνόβιο Βάλβη.