ΤΟ ΓΙΓΑΝΤΙΟ ΣΥΛΛΑΛΗΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΚΟΡΥΤΣΑΣ ΤΟ 1913

 

    Το γεγονός: "Πρώτες ημέρες καλοκαιριού του 1913 και, ένα γιγάντιο συλλαλητήριο στην Κορυτσά μπροστά στα μέλη τής Διεθνούς Επιτροπής, μετά την απόφαση τής 17^ης 5^ου, ώστε να συμπεριληφθεί η Βόρεια Ήπειρος εντός των συνόρων του νεοσύστατου αλβανικού κράτους."

    Το καλοκαίρι του 1913 η περιοχή της Βορείου Ηπείρου βρέθηκε στο επίκεντρο έντονων διπλωματικών διεργασιών, καθώς οι Μεγάλες Δυνάμεις αποφάσισαν την ενσωμάτωσή της στο υπό κατασκευή αλβανικό κράτος, παρά τον αμιγή ελληνικό χαρακτήρα του πληθυσμού. Η απόφαση αυτή, η οποία ελήφθη κυρίως υπό την πίεση της Αυστροουγγαρίας και της Ιταλίας, οι οποίες επιθυμούσαν τη δημιουργία ενός ισχυρού αλβανικού κράτους ως ανάχωμα στα βαλκανικά συμφέροντα, προκάλεσε σφοδρές αντιδράσεις στον ελληνικό πληθυσμό της περιοχής.

    Στις 17 Μαΐου 1913, η Πρεσβευτική Διάσκεψη του Λονδίνου καθόρισε τα σύνορα της “Αλβανίας”, συμπεριλαμβάνοντας σε αυτά και την Βόρεια Ήπειρο. Ως απάντηση σε αυτή την απόφαση οργανώθηκαν μεγάλα συλλαλητήρια σε όλες τις πόλεις της Βορείου Ηπείρου, με αποκορύφωμα αυτό της Κορυτσάς. Την 1η Οκτωβρίου 1913, ο πρόεδρος της Διεθνούς Επιτροπής Καθορισμού Συνόρων, Άγγλος Doughty-Wylle, έφτασε στην Κορυτσά όπου δύο ημέρες αργότερα τον ακολούθησαν και τα υπόλοιπα μέλη της Επιτροπής.

    Στις 5 Οκτωβρίου 1913, μπροστά στα μέλη της Διεθνούς Επιτροπής, πραγματοποιήθηκε ένα εντυπωσιακό συλλαλητήριο στην Κορυτσά. Περίπου 3.500 μαθητές των ελληνικών σχολείων παρέλασαν, ακολουθούμενοι από 2.500 ένοπλους, διαδηλώνοντας την ελληνικότητα της περιοχής και την επιθυμία τους για ένωση με την Ελλάδα. Παρά τις έντονες διαμαρτυρίες και τις εκκλήσεις των Βορειοηπειρωτών, η Διεθνής Επιτροπή υπό την επιρροή των ανθελληνικών ιταλικών και αυστροουγγρικών συμφερόντων, συνέχισε τις εργασίες της οδηγώντας τελικά στην υπογραφή του Πρωτοκόλλου της Φλωρεντίας στις 17 Δεκεμβρίου 1913. Με το πρωτόκολλο αυτό, η Βόρεια Ήπειρος παραχωρήθηκε επίσημα στο ολοκαίνουργιο κράτος <<Αλβανία>>, μετονομάζοντας τις βόρειες περιοχές της Ηπείρου σε «Νότια Αλβανία» και τους Έλληνες κατοίκους σε «Ελληνική Μειονότητα».