Ο Λ. ΚΑΤΣΩΝΗΣ ΚΑΤΑ ΤΟΥΡΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΓΑΛΛΩΝ ΣΥΜΜΑΧΩΝ ΤΟΥΣ.

 

    Το γεγονός: Αρχές Καλοκαιριού του 1792 και, "πανικός στους Γάλλους εμπόρους, όταν μέρος τού στόλου του Κατσώνη εμφανίζεται με 18 πλοία στον Θερμαϊκό. Ακύρωσαν ναυλοσύμφωνα με δικά τους πλοία, για να προτιμήσουν τα βενετικά.

    Την ίδια ημέρα, μεγάλη είναι η πανωλεθρία των τουρκογάλλων μετά από ναυμαχία στο Ταίναρο από τον Κατσώνη. Η μάχη εξελίχθηκε ως εξής. Αφού άφησαν τους εχθρούς να αποβιβάσουν όλο τον στόλο στην ξηρά, οι Αρματολοί τού Λέοντος Ανδρούτσου έριξαν μία μόνον φορά με τα όπλα και εφόρμησαν ως αετοί με τα σπαθιά. Τρεις ώρες έσφαζαν. Απ’ όσους βγήκαν στην στεριά, 4.000 σφάχτηκαν, πληθώρα αιχμαλωτίστηκε και μόνον εκατό άτομα (100!..) σώθηκαν με την ψυχή στο στόμα."

    Το καλοκαίρι του 1792 σημειώθηκε μία από τις πιο αιματηρές συγκρούσεις της ύστερης προεπαναστατικής περιόδου, όταν ο στόλος του Λάμπρου Κατσώνη βρέθηκε αντιμέτωπος με κοινή τουρκογαλλική δύναμη στο Πόρτο Κάγιο της Μάνης, κοντά στο Ταίναρο. Μετά την ρωσοτουρκική συνθήκη του Ιασίου, η Ρωσία εγκατέλειψε τον πόλεμο αλλά ο Κατσώνης αρνήθηκε να καταθέσει τα όπλα, συνεχίζοντας μόνος την καταδρομική δράση του στο Αιγαίο. Η στάση του ανησυχούσε τόσο τους Οθωμανούς τούρκους όσο την σύμμαχό τους την Γαλλία, της οποίας τα εμπορικά συμφέροντα απειλούνταν από τα πλοία του.

    Οι Μανιάτες προσέφεραν στον Κατσώνη καταφύγιο και βοήθησαν στην οχύρωση του Πόρτο Κάγιο. Ωστόσο, ο ισχυρός τουρκογαλλικός στόλος απέκλεισε το λιμάνι και για ημέρες κανονιοβολούσε τις θέσεις των Ελλήνων. Όταν η κατάσταση έγινε απελπιστική, οι άνδρες του Κατσώνη πραγματοποίησαν νυχτερινή έξοδο από ξηράς προς τα ορεινά της Μάνης. Σύμφωνα με ελληνικές παραδόσεις και μεταγενέστερες αφηγήσεις, πολλοί από τους αντιπάλους που αποβιβάστηκαν στην περιοχή σφαγιάστηκαν από Μανιάτες και Κατσωνικούς, ενώ αρκετοί αιχμαλωτίστηκαν· ελάχιστοι κατόρθωσαν να διασωθούν. Το επεισόδιο έμεινε στη λαϊκή μνήμη ως μεγάλη πανωλεθρία των «τουρκογάλλων» στο Ταίναρο.

    Παρά την τελική ήττα του, ο Κατσώνης αναδείχθηκε σε θρύλο του υπόδουλου ελληνισμού. Η δράση του ενέπνευσε μεταγενέστερους αγωνιστές της Επανάστασης του 1821.