ΕΠΙΒΟΥΛΕΣ ΤΩΝ ΣΛΑΒΩΝ ΣΤΟ ΑΓΙΟΝ ΟΡΟΣ

 

    Το γεγονός: Ιούνιος 1905 και, "άγριες συγκρούσεις στο Άγιο Όρος μεταξύ Ρώσων και Ελλήνων μοναχών·  οι τραυματίες ανέρχονται στους 80".

    Το 1905 το Άγιον Όρος βρέθηκε στο επίκεντρο έντονων εθνικών και εκκλησιαστικών ανταγωνισμών, οι οποίοι είχαν αρχίσει να κλιμακώνονται ήδη από τα τέλη του 19ου αιώνα. Η ρωσική παρουσία στον Άθω είχε αυξηθεί θεαματικά χάρη στην οικονομική ενίσχυση της τσαρικής Ρωσίας και στη μαζική εγκατάσταση χιλιάδων Ρώσων μοναχών, κυρίως στις μονές και σκήτες του Αγίου Παντελεήμονος και του Αγίου Ανδρέα. Στις αρχές του 20ού αιώνα οι Ρώσοι μοναχοί υπολογίζονταν σε περίπου 3.500, αριθμός πολλαπλάσιος όλων των υπολοίπων, που προκαλούσε έντονη ανησυχία στους Έλληνες μοναχούς και στο Οικουμενικό Πατριαρχείο καθώς υπήρχε φόβος αλλοίωσης του ελληνικού και παραδοσιακού χαρακτήρα της Αθωνικής Πολιτείας.

    Μέσα σε αυτό το κλίμα σημειώθηκαν το 1905 άγριες συγκρούσεις μεταξύ Ρώσων και Ελλήνων μοναχών, κυρίως στις Καρυές και σε περιοχές γύρω από ρωσικές εγκαταστάσεις. Αφορμή στάθηκαν διοικητικές και ιδιοκτησιακές διαφορές, καθόσον άρπαγες οι Σλάβοι, αλλά πίσω από τα επεισόδια κρυβόταν ο ανταγωνισμός για την επιρροή στο Άγιον Όρος και η προσπάθεια της ρωσικής πλευράς να ιδιοποιηθεί την διοίκηση της μοναστικής κοινότητας. Οι Έλληνες αντέδρασαν και οι συμπλοκές υπήρξαν ιδιαίτερα βίαιες· ελληνικές εφημερίδες της εποχής ανέφεραν περίπου 80 τραυματίες, ενώ χρειάστηκε επέμβαση των οθωμανικών αρχών για την αποκατάσταση της τάξης.

    Οι συγκρούσεις του 1905 θεωρούνται προάγγελος της ευρύτερης ελληνορωσικής αντιπαράθεσης στον Άθω, η οποία συνεχίσθηκε έως τους Βαλκανικούς Πολέμους. Η κατάσταση άλλαξε οριστικά το 1912, όταν το ελληνικό ναυτικό κατέλαβε το Άγιον Όρος και ενσωμάτωσε την Αθωνική Πολιτεία στο ελληνικό κράτος, περιορίζοντας σταδιακά τη ρωσική πολιτική επιρροή. Η Οκτωβριανή Επανάσταση του 1917 και η διακοπή της χρηματοδότησης από την Ρωσία οδήγησαν αργότερα στην μεγάλη παρακμή των ρωσικών μοναστικών κοινοτήτων του Άθω.