Η ΒΟΒΟΣΤΙΤΣΑ [ή ΜΠΟΜΠΟΣΤΙΤΣΑ] ΤΗΣ ΚΟΡΥΤΣΑΣ

 

Η ΒΟΒΟΣΤΙΤΣΑ ΤΗΣ ΚΟΡΥΤΣΑΣ

    1. Η θέσις. Προς Ν της Κορυτσάς εις 2 ωρών απόστασιν απ’ αυτής και κατά τας ΝΔ υπωρείας της Μωράβας κατά το μέρος αυτής, όπερ καλείται «Λεάσκα», και υπό τας υπωρείας των λόφων «Βιτσιπρετόερ» και «Γκαλινάτας» διακρίνομεν εντεύθεν και την Βοβοστίτσαν . Και ταύτης η είσοδος, ως η του Δρενόβου,παρίσταται κατάφυτος υπό γηραιών συκαμινεών, ομοίων ταις της προηγουμένης κώμης, και περιβαλλόμενη υπό λαμπρών κήπωνˑ εν οις διαπρέπει ο του μακαρίτου Γρ. θεμελή Σωτηρίου, περιέχων και ωραίον αναβρυτήριον, κρήνην και μύλον παρά την γέφυραν του μεγάλου ποταμού ή «Γκόλεμα Ρέκας» και έτερον του αυτού αναβρυτήριον κατά την θέσιν «Μπούναρ» [δηλ. φρέαρ].

    2. Η Κωμόπολις. Αύτη έχουσα επ’ ίσης όνομα βουλγαρικόν αγνώστου παραγωγής, διαρρείται από ποταμού τινός, όστις καλείται «μικρός ποταμός», μεθηρμηνευμένος εις την ελλ. γλώσσαν, συμβάλλει δε τω Δουναβέτση. Κυριώταται συνοικίαι αυτής είναι α’) η «Ποπσίστε», εν ή η μονή του Αγ. Νικολάου, β’) η «Τσιελκοβέανε» πέρα της γέφυρας του «μικρού ποταμού» προς την μονήν της Παναγίας, γ’) η «Τσιγκερμάλα» εις το κάτω μέρος της κωμοπόλεως, δ’) η «Μπράτσκο» κατά το μέσον αυτής κλπ. οι κάτοικοι αυτής ανέρχονται εις 891, πάντες ωσαύτως χριστιανοί και λαλούντες την αυτήν Βουλγαρικήν γλώσσαν και οι του Δρενόβου.

    3. Τα Σχολεία. Η κωμόπολις αύτη συντηρεί δύο Σχολεία: α’) εν Δημοτ. Σχολείον, παιδεύον περί τους 110 μαθητάς και μαθήτριας υπό ένα μόνον διδάσκαλον και ένα επιστάτην, λειτουργούν δε και τούτο ενίοτε ατελώς μετά μιας ή δύο τάξεων του Ελλ. Σχολείου, β) εν Νηπιακόν Σχολείον, μόλις μεν προ τριετίας συστάν, παιδεύον περί τα 50 νήπια άρρενα και θήλεα.

    4. Αι Μοναί. Εν Βοβοστίτση υπάρχουσι δύο άξιαι λόγου Μοναί:

    α) Η του «Αγ. Νικολάου». Αύτη, κειμένη επί επιπέδου κατά το Α. της κωμοπόλεως μέρος, ιδρύθη το 1450. Η εν αυτή εικών του «Αγ. Γεωργίου» μετηνέχθη εκ της εν «Μαγούλα» πλησίον της κώμης Δβόρανης ομωνύμου ποτέ εκκλησίας, ήτις ενεπρήσθη τω 1637, ηγουμενεύοντος του Μακαρίου Νικολτσιώτου. Τελεί δε θρησκευτικήν πανήγυριν κατ’ έτος τη 20 Μαΐου, εις ην πλείστοι των φιλεόρτων της πόλεως ημών προστρέχουσι.

    β) Η της «Παναγίας». Αύτη κείται προς Ν της κωμοπόλεως επί τερπνής τοποθεσίας εν μέσω δάσους πυκνού, μηδαμόθεν δυναμένη να πιστώση τον χρόνον της ιδρύσεως αυτής. Και αύτη τελεί θρησκευτικήν πανήγυριν επετείως τη 15 Αυγούστου, εις ην εξαιρέτως συρρεί μέγα μέρος της πόλεως ημών.

    5. Η Ιστορία. Κατά τινα παράδοσιν, ήτις δεν διαφωτίζει ημάς περί του χρόνου καθ’ ον η κωμόπολις αύτη συνέπηξε τας πρώτας αυτής οικίας, εν αρχή ην πόλις σχετικώς μεγάλη . Επί δε της εποχής του υδρυτού της Κορυτσάς «Μιραχώρη» συνέκειτο μόνον εκ 450 οικογενειώνˑ ων τα ονόματα περιέσωσεν εις κατάλογος τηρούμενος εν τοις Οθωμ. αρχείοις της Κωνσταντινουπόλεως. Κατά την εν Κορυτσά εγκατάστασιν του Μιραχώρη οι κάτοικοι της κωμοπόλεως παρεκάλεσαν αυτόν όπως απαλλάξει τας δύο ρηθείσας μονάς παντός φόρου. Η παράκλησις αύτη εισηκούσθη παρά τω Μιραχώρη, όστις όμως υπεχρέωσε τας μονάς αντί τούτου να παρέχωσιν αυτώ αμφότεραι ετησίως μόνον 14 οκ. ελαίου και 14 οκ. μέλιτος. Τω δε 1817 ο σατράπης Ιωαννίνων «Αλήπασας» Τεπελενλής κατέστησε την κωμόπολιν, ως και την του Δρενόβου, «Ιμπλιάκιον» [ενν. αυτοκρ. κτήμα], μόλις δε τω 1874 κατώρθωσε και αύτη να απαλλαγή τοιαύτης θέσεως εξαγορά 6,555 λιρών οθωμανικών.

Πηγή: Το έργο του Χ. Καρμίτση, «Γεωγραφία της Κορυτσάς και Περιοικίδος», το οποίο εκδόθηκε στην Θεσσαλονίκη το έτος 1888 στο τυπογραφείο “Η Μακεδονία”. Επρόκειτο για βιβλίο «προς χρήσιν των κατωτέρων τάξεων του Αστικού Σχολείου των αρρένων και του Παρθεναγωγείου της πόλεως».