Η ΠΟΛΙΟΡΚΙΑ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ ΤΗΣ ΚΟΡΩΝΗΣ

 

Η ΠΟΛΙΟΡΚΙΑ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ ΤΗΣ ΚΟΡΩΝΗΣ

Στις 25 Μαρτίου οι Τούρκοι της Κορώνης μαθαίνοντας τα νέα της Καλαμάτας κλείστηκαν στο φρούριο της πόλης τους. Πήραν μαζί τους ως όμηρο τον επίσκοπο Γρηγόριο, ο οποίος δεν ήταν μυημένος στη Φιλική Εταιρεία, το διάκο του, έναν ακόμη ιερέα και δύο προκρίτους τον Κ. Λαχανά και τον Κ. Τσακόπουλο.

Πρώτοι εξεστράτευσαν στην Κορώνη ο Αντώνιος Μαυρομιχάλης με το Γεώργιο Δαρειώτη από το Νησί (Μεσσήνη)· η παρουσία τους εμψύχωσε τους Κορωναίους, οι οποίοι ξεσηκώθηκαν από τον Ιωάννη Καράπαυλο, ο οποίος είχε ζητήσει από τον Πετρόμπεη να πολιορκηθεί η Κορώνη. Στις 25 Μαρτίου έφθασαν στο Χαροκοπιό (Σαρατσά), το οποίο απέχει μια ώρα από την Κορώνη, όπου έγινε σύγκρουση με τους Τούρκους. Στη συνέχεια έπιασαν το χωριό Άγιος Δημήτριος και τον πύργο Τσαφέρογλι (Τζαφερούλι). Κατόπιν κατέλαβαν την έξω του φρουρίου πόλη (Βαρόσι) και είχαν συχνούς ακροβολισμούς με τους πολιορκημένους.

Όπως αναφέρεται, η εμφάνιση ενός πλοίου από το Αλγέρι τους πανικόβαλε και διαλύθηκαν. Μάλιστα οι Κορωναίοι συνέλαβαν το Γεώργιο Δαρειώτη ως υπεύθυνο της εξέγερσης και τον μετέφεραν στο χωριό Γαμπριά (στο νότιο τμήμα του όρους Λυκόδημο), προκειμένου να τον παραδώσουν στους Τούρκους για να εξιλεωθούν. Έφθασαν όμως ο Εμμανουήλ Δαρειώτης με τον Ηλία Κατσάκο, ήρθε και έμεινε για λίγο και ο Ιωάννης-Κατσής Μαυρομιχάλης με τον Ιωάννη Ροδίτη-Μαυρομιχάλη και το Γεώργιο Παυλάκο μαζί με τετρακόσιους Μανιάτες και άρχισε σταθερά η πολιορκία.

Ο Νικόλαος Πιεράκος, σε αναφορά του της 24 Απριλίου 1837, έγραψε ότι στις 11 Απριλίου 1821, Δευτέρα του Πάσχα, σε μάχη με τους Τούρκους του φρουρίου της Κορώνης κλείστηκε με έξι ακόμη Μανιάτες στον πύργο του Αγίου Δημητρίου, που ήταν πολύ κοντά στο φρούριο και αμύνθηκαν, μέχρι που οι άλλοι Έλληνες επιτέθηκαν και απώθησαν τους Τούρκους πίσω από τα τείχη.

Επειδή οι Έλληνες κάτοικοι της Κορώνης δεν είχαν στο παρελθόν εξασκηθεί στη χρήση των όπλων και στον τρόπο με τον οποίο έπρεπε να πολεμούν, τους δίδασκαν οι Μανιάτες. Σχετικά αναφέρεται από τον Αμβρ. Φραντζή: «...είναι δε αληθές ότι οι Μανιάται εδίδασκον κατ’ αρχάς τους Έλληνας της Κορώνης πώς να προφυλάττωνται εις τας μάχας, και πώς να μεταχειρίζονται τα όπλα, έως ου ιδόντες τους τρόπους αυτούς οι Έλληνες, και εξασκηθέντες δι’ ολίγας ημέρας, έφθασαν να γίνουν εμπειρότεροι και ικανώτεροι...».

Με πλοία Μανιατών αποκλείστηκε και από τη θάλασσα το κάστρο της Κορώνης. Ο Ιωάννης Πετρουνάκος είχε στην ιδιοκτησία του πλοίο, μπρίκι, στο οποίο υπηρετούσε ως υποπλοίαρχος ο αδελφός του Νικόλαος και πήραν μέρος στον αποκλεισμό του κάστρου μέχρι το καλοκαίρι που εμφανίστηκε στον Μεσσηνιακό κόλπο ο τουρκικός στόλος, οπότε και λύθηκε ο αποκλεισμός. Αναφέρεται επί πλέον ότι οι Μανιάτες λόγω της μεγάλης φτώχειας τους επιδίδονταν σε αρπαγές και δεν δίσταζαν ακόμη και να διακινδυνεύουν την ίδια τη ζωή τους για μικρά υλικά οφέλη.

Βαθμιαία οι Έλληνες πλησίαζαν το κάστρο και τελικά εγκαταστάθηκαν στο Βαρόσι και έκτοτε γίνονταν συχνά μάχες με τους Τούρκους. Η πολιορκία του κάστρου της Κορώνης διήρκεσε μέχρι το καλοκαίρι του 1821 και υπολόγιζαν εσφαλμένα ότι σύντομα θα είχε ευνοϊκή εξέλιξη για τους Έλληνες. Στην πολιορκία της Κορώνης αναφέρεται ότι σκοτώθηκε ο Στυλιανός, γιός του Μανιάτη καπετάνιου Νικ. Χρηστέα, από τον Άγιο Δημήτριο του Λεύκτρου και στις 2 Ιουλίου 1821 από βόμβα τηλεβόλου σκοτώθηκε ο Διονύσιος Μούντανος και ακόμη ο Γεώργιος Πιεράκος-Τουρμογιαννάκος, και οι δύο από την Κελεφά.

Στα μέσα Αυγούστου οι Τούρκοι της Κορώνης με αγγλικά πλοία ειδοποίησαν τον αρχηγό του τουρκικού στόλου Καρά Αλή, που βρισκόταν με 14 πλοία στη Ρόδο, ότι δεν είχαν πλέον τροφές παρά μόνο για 15 ημέρες και ότι είχαν αρχίσει να τηγανίζουν φύλλα φραγκοσυκιάς και να σφάζουν μουλάρια για να φάνε. Δήλωναν πως θα αναγκάζονταν να παραδοθούν. Στις 24 Αυγούστου έφθασαν τα τουρκικά πλοία και τους έδωσαν ρύζι και παξιμάδι. Να σημειωθεί ότι οι Άγγλοι κατευθυνόμενοι από τον αρμοστή των Ιονίων Νήσων Θωμά Μαίτλαντ (Maitland), ενεθάρρυναν τον Καρά Αλή ότι δεν διέτρεχε κίνδυνο από τα ελληνικά πλοία, τα οποία ήταν αγκυροβολημένα. Με την εμφάνιση του εχθρικού στόλου η πολιορκία της Κορώνης λύθηκε.

Οι Τούρκοι αναθάρρησαν, βγήκαν από το κάστρο και έκαψαν το Βαρόσι της Κορώνης, έσφαξαν τον επίσκοπο Κορώνης Γρηγόριο και από τους άλλους ομήρους τον Κωνσταντίνο Λαχανά και Κωνσταντίνο Τσακόπουλο, τους οποίους τεμάχισαν, πέταξαν τα πτώματά τους από τα τείχη του φρουρίου και φώναξαν στους Έλληνες, ελάτε να πάρετε κρέας για να φάτε. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα να σφαγούν σε αντίποινα οι Τούρκοι αιχμάλωτοι της Καλαμάτας.

Ο τουρκικός στόλος συνέλαβε στο Μεσσηνιακό κόλπο τρία πλοία με ξένες σημαίες· και τα δύο που είχαν σιτάρι δόθηκαν στους Κορωναίους Τούρκους, ενώ το τρίτο που μετέφερε λάδι οδηγήθηκε στη Ζάκυνθο . Για την πολιορκία της Κορώνης θα αναφερθούμε και στο μέλλον, το κάστρο της όμως έμεινε απόρθητο μέχρι που ήρθε ο Ιμπραήμ και άλλαξε η φορά των πραγμάτων στην Πελοπόννησο.

Σημείωση: Το κείμενο του Στ. Καπετανάκη συνοδεύει ένας τεράστιος αριθμός σημειώσεων και βιβλιογραφίας, τα οποία, βεβαίως, δεν μεταφέρθηκαν για ευνόητους λόγους.

Πηγή: Η ογκωδέστατη εργασία του Σταύρου Γ. Καπετανάκη, «Οι Μανιάτες στην Επανάσταση του 1821». Εκδοθήσα από το «Περιοδικόν Σύγγραμμα της Εταιρείας Λακωνικών Σπουδών», στην Αθήνα, τον Δεκέμβριο του 2015.