Ο ΕΘΝΟΜΑΡΤΥΣ ΑΡΧΙΕΡΕΑΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΛΑΣΚΑΡΗΣ (1862-1869)

 

Ο ΕΘΝΟΜΑΡΤΥΣ ΑΡΧΙΕΡΕΑΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΛΑΣΚΑΡΗΣ

(Μητροπολίτης Σισανίου και Σιατίστης 1862-1869)

Ο Αλέξανδρος Λάσκαρης εγεννήθη εν Υψωμαθείοις Κων/πόλεως κατά το έτος 1829· μετά την αποπεράτωσιν των εγκυκλίων αυτού σπουδών υπηρέτησεν ως διδάσκαλος εις την σχολήν της γενεθλίου αυτού ενορίας Αναλήψεως Υψωμαθείων. Τη προστασία του Μητροπολίτου Νικομήδειας Διονυσίου, του από πρ. Αμασείας, εισήχθη εις την κατά Χάλκην Θεολογικήν Σχολήν τω 1847, έχων ως συμφοιτητάς του τους Αγαθάγγελον Ριλλιώτην, τον μετά ταύτα Ηγούμενον Ρίλλας, Γερμανόν Γρηγοράν, τον γνωστόν διευθυντήν της Θεολογικής Σχολής Χάλκης, Δαμασκηνόν Ριλλιώτην, τον είτα Μητροπολίτην Βελισσού και Νικόδημον Κωνσταντινίδην , τον μετά ταύτα Μητροπολίτην Σερρών (1860-1861) και είτα Κυζίκου, ίνα περιορισθώμεν μόνον εις τους κληρικούς, εξ ης απεφοίτησε τω 1855, αφού εν τω μεταξύ, μικρόν προ της αποφοιτήσεώς του εξ αυτής, εχειροτονήθη διάκονος.

Εξελθών ταύτης προσελήφθη γραμματεύς και ταμίας του, ως είρηται, Μητροπολίτου Νικομήδειας Διονυσίου, ίνα μετά ταύτα διορισθή καθηγητής των θρησκευτικών εις το ενοριακόν εκπαιδευτήριον Σταυροδρομίου. Ορεγόμενος δ’ ευρυτέρων σπουδών μετέβη εις Ρωσίαν, εν η παρέμεινεν επί τετραετίαν, οπότε, μετά την συμπλήρωσιν τούτων, επέστρεψεν εις Κων/πολιν, υπηρετήσας και αύθις ως καθηγητής, ίνα, περί το τέλος του 1860, προσληφθή ως Γραμματεύς της Ιεράς Συνόδου των Πατριαρχείων, χειροτονηθείς εις πρεσβύτερον, τον δε Μάρτιον του επομένου έτους προεχειρίσθη εις Αρχιμανδρίτην υπό του Πατριάρχου Ιωακείμ Β’ του Κοκκώδη (α’ Πατριαρχεία 1860-1863, β’ 1873-1878)· την 1ην Φεβρουάριου 1863 διωρίσθη καθηγητής και είτα διευθυντής της Μεγάλης του Γένους Σχολής.

Εν Κων/πόλει ευρισκόμενος υπό τας ως άνω ιδιότητας, διετέλεσε κατ’ επανάληψιν, λόγω της μορφώσεώς του, μέλος μεγάλων συνελεύσεων και επιτροπειών από του 1860-1864, ως και της εννεαμελούς επί του Βουλγαρικού ζητήματος επιτροπείας.

Μετά τον θάνατον του Μητροπολίτου Σισανίου και Σιατίστης Μελετίου Σμυρναίου (1852-1862), η Ιερά Σύνοδος των Πατριαρχείων εξέλεξε τούτον ως διάδοχόν του. Αναλαβών την διαποίμανσιν ταύτης, διεκρίθη δια τα διοικητικά αυτού προσόντα, ιδίως όμως διέπρεψε εις τον εθνικόν τομέα, εργασθείς μετ’ αφοσιώσεως προς δικαίωσιν των εθνικών ημών ονείρων.

Κατ’ Απρίλιον του 1866 υπεβλήθη προς το Πατριαρχείον καταγγελία κατ’ αυτού, όπερ ανέθεσεν εις τον Μητροπολίτην Καστορίας Νικηφόρον (1841-1869) την διαπίστωσιν των κατηγοριών, όστις απεφήνατο τούτον τελείως αθώον, έκθεσιν την οποίαν ενέκρινεν η Ιερά τούτου Σύνοδος.

Και ακριβώς λόγω της εθνικής αυτού δράσεως εις ηλικίαν μόλις τεσσαράκοντα (40) ετών, εθανατώθη δια δηλητηρίου, το οποίον προσέφερον μετά τροφής οι Τούρκοι της Λειψίστης (Νεαπόλεως)· ούτω, δια του τραγικού τούτου θανάτου απωλέσθη τόσον ενωρίς μία εξέχουσα Αρχιερατική προσωπικότης, πολλά υποσχομένη δια την Εκκλησίαν και το Έθνος, κατά το έτος 1869.

Ο Αλέξανδρος, ανήκων εις την χορείαν των πλέον πεπαιδευμένων και λογίων Αρχιερέων του παρελθόντος αιώνος της κατ’ Ανατολάς Μ. του Χριστού Εκκλησίας, διεκρίθη και εις τον επιστημονικόν τομέα, καταλιπών συγγράμματα εν οίς «Ιεράν Ιστορίαν Αγίας Γραφής», «Ερμηνείαν της θείας Λειτουργίας» και «Εκκλησιαστικήν Ιστορίαν» (1859) εις δύο τεύχη εκ του Ρωσικού· ωσαύτως, εις το περιοδικόν του έν Κων/πόλει Ελληνικού Φιλολογικού Συλλόγου, εδημοσίευσε μελέτην υπό τον τίτλον «Ιστορική έποψις περί της εν Μόσχα Ελληνικής Ακαδημίας κατά τον ΙΕ’ και ΙΖ’ αιώνα, ήτοι περί των αδελφών Λειχουδών Ιωαννικίου και Σωφρονίου».

Τοιαύτας πολυτίμους και υπερόχους υπηρεσίας προσέφερον οι Εθνομάρτυρες ούτοι Αρχιερείς της περιόδου ταύτης, οίτινες ως γνώμονα της υψηλής αυτών βιοτής και ζωής έχοντες την εξυπηρέτησιν της πατρίδος, ωδηγήθησαν, δι’ ων μέσων ηυπόρουν, εις την ευγενή απόφασιν, όπως προσφέρουν τον εαυτόν των ολοκαύτωμα εις τον βωμόν του καθήκοντος, ούτινος επιστέγασμα ήτο η άνοδος αυτών επί τον μαρτυρικόν Εθνικόν Γολγοθάν, με επισφράγισιν την ανάστασιν του Γένους ημών.

Πηγή: Το κείμενο συνέγραψε ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης πρώην Λήμνου κυρός Βασίλειος (κατά κόσμον Ατέσης Βασίλειος), και κυκλοφόρησε στην περιοδική έκδοση Θεολογία, τεύχ. 42, με τίτλο «Εθνομάρτυρες αρχιερείς της Εκκλησίας της Ελλάδος από του 1821-1869».