ΜΕΧΡΙ ΚΑΙ ΣΤΟΥΣ ΝΕΚΡΟΥΣ ΜΑΣ ΑΣΕΒΟΥΣΕ Η ΡΟΥΜΑΝΙΚΗ ΠΡΟΠΑΓΑΝΔΑ ΣΤΟΝ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟ ΑΓΩΝΑ!

ΤΟ ΜΕΤΑ ΤΩΝ ΡΩΜΟΥΝΩΝ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟΝ 

ΔΙΑ ΤΗΝ ΚΗΔΕΙΑΝ ΕΝΟΣ ΝΕΚΡΟΥ (1903)

 

Το έτος εκείνο έλαβε χώραν και ένας διαπληκτισμός με τα όργανα της Ρουμανικής προπαγάνδας επί τη αφορμή μιας κηδείας.

Είχεν αποθάνη κάποιος βλαχόφωνος Έλλην, και οι Ρωμούνοι ετοιμάζοντο να προβώσιν εις την κηδείαν του, επί τω λόγω ότι ο αδελφός του είχε προσχωρήση εις τον ρουμανισμόν.

Οι ημέτεροι ισχυρίζοντο ότι εφ’ όσον έζη ο αποθανών, δεν είχε παραλλάξη τα φρονήματά του, αλλ’ εξηκολούθει να εκκλησιάζεται εις την ελληνικήν εκκλησίαν. Επομένως ήρχισαν και αυτοί να ετοιμάζωνται δια την με Έλληνας ιερείς κηδείαν.

Μαθόντες τούτο οι Ρωμούνοι και προβλέποντες ότι δεν θα τα βγάλουν πέρα με τους ιδικούς μας, ανεφέρθησαν εις τας Αρχάς ίνα ζητήσωσι την προστασίαν αυτών δια την διενέργειαν της κηδείας.

Την ημέραν εκείνην είχε συνεδριάσιν το Δ. Συμβούλιον της Νομαρχίας, και αμέσως ο Νομάρχης έθεσεν ως πρώτον ζήτημα συζητητέον, ως εκ της επειγούσης φύσεώς του, το της εν λόγω κηδείας. Παρά την προταχθείσαν δε αντίστασιν των εκ των συμβουλών ημετέρων, Μητροπολίτου και δυο προκρίτων, η απόφασις του Συμβουλίου υπήρξε κατά πλειονοψηφίαν όπως η κηδεία γίνη με ρωμούνους ιερείς και διετάχθη ο Φρούραρχος να στείλη δύναμιν χωροφυλακής ίνα προστατεύση τους ρωμούνους από πάσης εκ μέρους των Ελλήνων επιθέσεως.

Της αποφάσεως ταύτης διαδοθείσης αστραπιαίως ανά την πόλιν, οι ημέτεροι απεφάσισαν να αγωνισθούν όπως με κάθε μέσον παρεμποδίσουν την εκτέλεσιν. Πριν λοιπόν ή καταφθάση επί τόπου η χωροφυλακή και η συνοδεία των ρωμουνιζόντων, οι οποίοι εν τω μεταξύ ετοιμάζοντο να προσέλθωσιν εν σώματι και με στεφάνους, κατεκλύσθη ο προ της οικίας του νεκρού χώρος και όλαι αι πρός αυτόν φέρουσαι πάροδοι υπό μηρμυκιάς κόσμου εκ του ελληνικού στοιχείου, ανδρών, γυναικών και παιδίων εις βαθμόν όπου η δι’ αυτών διέλευσις ήτο ανθρωπίνως αδύνατος.

Πρώτοι ήρχισαν να εμφανίζονται οι Ρωμούνοι. «Γιούχα και πίσω» ήτο η υποδοχή την οποίαν τους έκαμαν οι ημέτεροι. Παρενέβη η χωροφυλακή. Οι ημέτεροι ανένδοτοι και προ αυτής. Επηκολούθησε πανδαιμόνιον. Κοντακιαίς, καμτσικιαίς εκ μέρους των χωροφυλάκων. Αλλ’ οι ημέτεροι, σχηματίσαντες τείχος απόρθητον, δεν εννοούσαν να επιτρέψουν την διέλευσιν. Δεχθέντες οι ρωμούνοι αρκετούς γρόνθους και κτυπήματα ράβδων και ροπάλων εκ μέρους των ιδικών μας υπεχώρησαν σταθέντες εις μικράν απόστασιν. Η χωροφυλακή ηγωνίζετο απεγνωσμένως να διανοίξη δρόμον ίνα περάσουν οι ρωμούνοι. Αλλά εις μάτην. Οι ημέτεροι ούτε κατά σπιθαμήν υπεχώρουν. Ήλθε και έφιππος δύναμις. Αλλά και αυτή δεν κατόρθωσε τίποτε.

Πληροφορηθείς τα διατρέχοντα ο Νομάρχης και φοβηθείς μήπως προκληθή ένοπλος σύγκρουσις, εις ην αφεύκτως θα ελάμβανον μέρος και βούλγαροι και κατόπιν τούτων και ο τουρκικός όχλος, στέλλει επί τόπου επιτροπήν αποτελουμένην από τον φρούραρχον, και τους δυο Έλληνας συμβούλους του Διοικ. Συμβουλίου, τους I. Σόντην και Σερ. Ματλήν, η οποία προέτρεψε τους επί κεφαλής του πλήθους Έλληνας να διαλυθούν με τον λόγον της τιμής του Νομάρχου ότι δεν θα επιτραπή εις τους ρωμούνους να κηδεύσουν τον νεκρόν. Επείσθησαν οι ημέτεροι και διελύθησαν. Πράγματι δε δεν επετράπη εις τους ρωμούνους να προβούν εις την κηδείαν, περί δε την εσπέραν χριστιανοί τινές υπάλληλοι του Δήμου, διαταχθέντες παρά της Νομαρχίας, παρέλαβον το λείψανον και ανορύξαντες τάφον παρά το Νεκροταφείον της Αγίας Κυριακής έθαψαν αυτό χωρίς να του ψαλή καμμια νεκρώσιμος ακολουθία.

Την επαύριον όμως λιαν πρωί οι ημέτεροι παραλαβόντες ένα Έλληνα ιερέα μετέβησαν εκεί και εκθάψαντες τον νεκρόν ετέλεσαν την νεκρώσιμον ακολουθίαν ενταφιάσαντες και πάλιν αυτόν.

Την αυτήν ημέραν συνελαμβάνοντο και ερρίπτοντο εις τας φυλακάς 18 εκ των ημετέρων, εν οις οι επί κεφαλής του κινήματος Α. Ζουμετίκου Γυμνασιάρχης, Βασ. Νότης Α. Μισκίας, Θ. Δούμας, Αλκ. Τσιόπης, καί Ν. Μαρκόπουλος. Δικαστέντες όμως μετά 27 ημερών κράτησιν, δια καταλλήλων ενεργειών και μέσων κατωρθώθη να κηρυχθώσιν αθώοι, χαρακτηρισθέντος του πράγματος ως εντελώς θρησκευτικής φύσεως.

Ούτω λοιπόν ενικήσαμεν τους ρωμούνους αποδείξαντες εις αυτούς ότι το άφθονον χρήμα το οποίον διέθεταν τήδε κακείσε εις ουδέν τους ωφελούσεν απέναντι της δυνάμεως του ελληνικού στοιχείου, συγχρόνως δε εματαιώσαμεν και την επίσημον απόφασιν της Νομαρχίας. Η δε περί ένα λείψανον πάλη αυτή είχε την εξής σημασίαν: Είχον κτίση οι Ρωμούνοι προ ενός έτους ένα ωραίον νεκροταφείον, απέναντι του ιδικού μας, περιφράξαντες αυτό με πολυτελή κάγκελα κ.τ.λ. Ελλείψει όμως ιδικού των στοιχείου, δεν είχον αξιωθή ακόμη να ενταφιάσωσιν κανένα νεκρόν. Τους επαρουσιάσθη λοιπόν μία ευκαιρία δια να το εγκαινιάσωσι. Δυστυχώς δι’ αυτούς την έχασαν και αυτήν.

Αυτά και πολλά άλλα ελάμβανον χώραν εν Μοναστηρίω, οπότε η Πύλη απήτησε παρά του Πατριαρχείου την απομάκρυνσιν του Ιωακείμ από την επαρχίαν Πελαγωνείας, ως υπαιτίου των ταραχών. Το δε Πατριαρχείον προ της μεγάλης πιέσεως απεφάσισε το 1905 να προχειρίση αυτόν συνοδικόν.

Ούτω λοιπόν ηναγκάσθη ο λαοφίλητος ούτος Μητροπολίτης να εγκαταλείψη την αγαπητήν του επαρχίαν και να μεταβή εις Κων/πολιν. Μας άφησεν όμως ένα καλόν αντικαταστάτην του, τον αείμνηστον Αιμιλιανόν, τον κατόπιν εκλεγέντα Γρεβενών, όπου, ως γνωστόν εφονεύθη απανθρώπως υπό των **Νεοτούρκων δια τα πατριωτικά του αισθήματα.

 

Πηγή: Το βιβλίο του Παντελή Γ. Τσάλλη, «Το Δοξασμένο Μοναστήρι – Ήτοι Ιστορία της Πατριωτικής Δράσεως της πόλεως Μοναστηρίου και των Περιχώρων από του έτους 1830 μέχρι του 1908». Εκδόθηκε στην Θεσσαλονίκη το έτος 1932.

 

**Σημείωση σελίδος: Αποδείχθηκε τελικώς ότι οι κομιτατζήδες μαζί με ρουμανίζοντες βλαχόφωνους έσφαξαν τον Ιερομάρτυρα Αρχιερέα μας.