ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΠΡΩΤΟΠΑΛΛΗΚΑΡΟΥ ΤΟΥ ΚΑΠΕΤΑΝ ΓΑΡΕΦΗ.

 

(Ένας από τους πιο άτυχους ήρωες της Ιστορίας μας...)

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΠΡΩΤΟΠΑΛΛΗΚΑΡΟΥ ΤΟΥ ΚΑΠΕΤΑΝ ΓΑΡΕΦΗ 

ΚΑΙ ΜΕΤΕΠΕΙΤΑ ΜΟΝΑΧΟΥ ΧΡΥΣΟΓΟΝΟΥ

Χρυσόγονος Διονυσιάτης. Κατά κόσμον Χρήστος Ιωάννου Αντώνης.

Γεννήθηκε το 1889 στη Φουρνά Αγράφων Ευρυτανίας. Το 1919 ήρθε στην Ιερά Μονή. Το 1922 εκάρη μοναχός. Εκοιμήθη το 1960 σε Κελλί των Καρυών. Πριν γίνει μοναχός συμμετείχε ενεργά στον Μακεδονικό Αγώνα και στους Βαλκανικούς Πολέμους. Ήταν το πρωτοπαλλήκαρο του Μακεδονομάχου Κωνσταντίνου Γαρέφη. Έζησε στις Παντοκρατορινές Καλύβες∙ α) Καψάλας (Κοκκίνου) και β) Αγ. Μητροφάνους. Ο Γέρων Γαβριήλ Διονυσιάτης μας δίδει περισσότερες πληροφορίες για τη ζωή και τη δράση του στους εθνικούς Αγώνες:

Από μικρός διάβαζε τα Πάτρια του Δαμβέργη (λογοτέχνη και δημοσιογράφου εκ Κρήτης, διατελέσας διευθυντής του γραφείου του Ελευθ. Βενιζέλου) και τον Ελληνισμό του Νεοκλή Καζάζη (Καθηγητής της Φιλοσοφίας του Δικαίου στο Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο και πολιτικού, ιδρύσας το 1892 την Εταιρεία Ελληνισμός, υπεστήριξε τις εθνικές θέσεις και εξέδιδε περιοδικό).

Μετά τον θάνατο του Παύλου Μελά, όταν άναψε ο Μακεδονικός Αγώνας, αναπτύχθηκε μέσα του το αίσθημα της φιλοπατρίας για την Μακεδονία. Διηγιόταν στους συγγενείς και φίλους του ιστορίες για την Μακεδονία, τον ελληνικό πολιτισμό, για τις παράλογες αξιώσεις των Βουλγάρων και για τους αγώνες των Ελλήνων κατά των Βουλγάρων. Δεν άργησε δε να ενταχθεί στο αντάρτικο στην Μακεδονία και συγκεκριμένα στο Σώμα του Γαρέφη. Ο Καπετάν Κωνσταντίνος Γαρέφης δρούσε στον Μακεδονικό Αγώνα το 1905 και είχε ενταχθεί στο σώμα του Καπετάν Ακρίτα. Στόχος του ήτο η εξόντωση των αρχικομιτατζήδων Κούκα και Καρατάσωφ, το οποίο και επέτυχε. Ωστόσο, ήτο μοιραίον από δικό του λάθος συνεννόηση με δύο πρωτοπαλίκαρα του, ο ένας εκ του οποίου ήτο ο Χρυσόγονος να φονευθεί στα Καλύβια του Κεχαγιά Φαρμάκη.

Ξεψυχώντας δε ο Γαρέφης στην αγκαλιά του Χρυσόγονου του έδωσε εντολή να πάει στην Μάνα του και την αδελφή του τα οικογενειακά κειμήλια που φορούσε επάνω του. Ήταν η βραδιά που οι Βούλγαροι ήθελαν να γιορτάσουν το Ίλιντεν, την ψευδεπανάσταση που δήθεν είχαν κάνει ενάντια στους Τούρκους. (Η αλήθεια όμως ήτο ότι ήθελαν να καταστρέψουν τον Ελληνισμό). Ο Χρυσόγονος, που έβαλε και αυτός το λιθαράκι του στον αγώνα κατά του εκσλαβισμού επέστρεψε στη συνέχεια όχι στο σπίτι του αλλά έγινε το πρωτοπαλίκαρο στον Καπετάν Χρήστο (Καραπάνο) που ανέλαβε το Σώμα του Γαρέφη στη Μακεδονία. Έμεινε στην Μακεδονία μέχρι το Τουρκικό Σύνταγμα. Στη συνέχεια κάποιος συγχωριανός του τον αναγνωρίζει, εντοπίζοντάς τον στους Προσκόπους του Καπετάν Τσόντου (Δεκ. 1912).

Στον Β΄ Βαλκανικό Πόλεμο βρέθηκε κοντά στον Ιω. Βελισσάριο (1861-1913)∙ διακριθέντα Αξιωματικό στους Βαλκανικούς και ιδιαίτερα στη Μάχη του Μπιζανίου, ως βοηθός του. Κάποιον τραυματισμό που υπέστη στη μάχη του Λαχανά το’χε για καμάρι του, αψηφώντας κάθε κίνδυνο. Η μοίρα το έφερε να είναι αυτός, στου οποίου την αγκαλιά ξεψύχησε ο Βελισσάριος στην Άνω Τζουμαγιά τον Ιούλιο του 1913. Ενώ η νίκη των Ελλήνων ήτο περιφανής, αυτός είχε τις τύψεις του και επιστρέφει στη Μονή Διονυσίου. Όπως δε αφηγείται ο Γέρων Γαβριήλ ζητά από τον ηγούμενο της Μονής να γράψει στα Δίπτυχα τα ονόματα των αγαπητών του αρχηγών Κων/νου (Γαρέφη) και Ιωάννου (Βελισσαρίου). Άφησε προς τούτο δύο λίρες και αναχώρησε από τη Μονή Διονυσίου. Προς το τέλος δε του βίου του αποσύρθηκε στις Παντοκρατορινές Καλύβες Καψάλας και Αγ. Μητροφάνους.

 

 

Πηγή: Το Διδακτορικό του κυρίου Βασιλείου Ν. Πάππα, το οποίο κατατέθηκε το 2014 φέροντας τίτλο «Ιστορικά και πολιτιστικά στοιχεία στο Άγιο Όρος και την ευρύτερη περιοχή· η δράση μοναχών και λαϊκών κατά τον Μακεδονικό Αγώνα και τους Βαλκανικούς Πολέμους».