ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΠΑΠΑΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ - ΕΝΑ ΜΙΚΡΟ ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ.

 

 

Κωνσταντίνος Παπαρηγόπουλος

 

Ο μεγαλύτερος από τούς ιστορικούς της νεώτερης Ελλάδος. Πελοποννησιακής καταγωγής, γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη το 1815.

Ήταν γιος του Ιωάννη Παπαρρηγόπουλου, από τη Γορτυνία, τραπεζίτη στην Κωνσταντινούπολη. Έμεινε ορφανός σε ηλικία 6 χρόνων. Τον πατέρα του τον σκότωσαν οι Τούρκοι αμέσως μόλις ξέσπασε η Ελληνική Επανάσταση. Τότε κατέφυγε μαζί με τη μητέρα του και τον αδελφό του στην Οδησσό∙ όπου και εκπαιδεύτηκε στην αρχή ως υπότροφος του τσάρου Αλέξανδρου Α’. Το 1830 ήρθε στην Ελλάδα και συνέχισε τις σπουδές του στην Αίγινα, όπου λειτουργούσε η σχολή του Γεννάδιου. Συμπλήρωσε τη μόρφωσή του σε γαλλικά και γερμανικά Πανεπιστήμια.

Το 1851 διορίστηκε έκτακτος και το 1855 έγινε τακτικός καθηγητής της Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο των Αθηνών. Ένα πλήθος ιστορικών πραγματειών του είδαν κατά καιρούς το φώς και έπεισαν τούς επιστημονικούς κύκλους της Ευρώπης, ότι πρόκειται για ιστορική ιδιοφυία.

Δημοσίευσε μελέτη: «Περί της αρχής και της διαμορφώσεως των φυλών του αρχαίου Ελληνικού Έθνους» και από το 1860 άρχισε να εκδίδει το μνημειώδες σύγγραμμά του «Ιστορία του Ελληνικού Έθνους» σε 5 τόμους (1860-1872). Αυτούς συμπλήρωσε το 1877 ο «Επίλογος» (μιά σύνοψη ολόκληρου του έργου), πού εκδόθηκε παράλληλα στα Γαλλικά.

Το έργο αυτό του Παπαρρηγόπουλου είναι το πρώτο, όπου η Ιστορία του Ελληνισμού παρουσιάζεται σε συνέχεια και αδιάσπαστη, από τούς αρχαίους χρόνους ως τη νέα εθνική αποκατάσταση. Χρησιμοποίησε όλες τις πηγές κι έγραψε με πειστικότητα, αντικειμενικότητα και γλαφυρό ύφος.

Τα νοήματά του είναι πυκνά οι χαρακτηρισμοί του εύστοχοι, η καθαρεύουσα γλώσσα του ρυθμικότατη κι ευχάριστη. Η «Ιστορία του Ελληνικού Έθνους» είναι ένα δημιούργημα με μεγάλη επιστημονική αξία και με ανυπολόγιστη εθνική σημασία. Γενικά, κανένα βιβλίο δεν άσκησε τόση μορφωτική επίδραση στον Ελληνικό λαό και δεν εξύψωσε το εθνικό φρόνημά του τόσο, όσο αυτό.

Στις περιγραφές του είναι ακριβής και στην έκθεση των πολεμικών γεγονότων διεξοδικός, χωρίς να απουσιάζει εντελώς και η προσωπική του κρίση, ακόμη κι όταν περιγράφει π.χ. μιά μάχη.

Θαυμάσιος σε ό,τι αφορά την ιστορία των κλασικών χρόνων, αποκατέστησε επίσης τη Βυζαντινή περίοδο∙ γύρω από την οποία υπήρχε πολύ σύγχυση και έδωσε την πρέπουσα σημασία και στη Μεσαιωνική ελληνική περίοδο.

Από το επιστημονικό θεμέλιο της συγγραφής του προέκυψε και η αυτόχρημα εθνική σημασία του έργου του, που εξακολουθεί να παραμένει υποδειγματικό και αναντικατάστατο.

Ο Παπαρρηγόπουλος πέθανε στην Αθήνα το 1891.

 

 

Πηγή: Το υπέροχο βιβλίο του κυρίου Χρυσάφη Κτενά, με τίτλο « Η προσφορά Θρακών εκπαιδευτικών στα γράμματα και το Έθνος». Μια έκδοση του εκδοτικού οίκου «Ερωδιός», στην Θεσσαλονίκη του 2001.