Οι ΜΥΣΤΙΚΕΣ ΣΥΜΦΩΝΙΕΣ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΙΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ ΤΗΣ Μ. ΑΣΙΑΣ

 

 

 

 

ΕΝΑ ΑΠΟΚΑΛΥΠΤΙΚΟ ΑΡΘΡΟ ΤΩΝ ΙΤΑΛΩΝ ΓΙΑ ΤΙΣ ΜΥΣΤΙΚΕΣ ΣΥΜΦΩΝΙΕΣ 

ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΙΩΝ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ ΤΗΣ Μ. ΑΣΙΑΣ

 

 

Σ’ ένα άρθρο του στην εφημερίδα Foreign Affairs της 15ης Ιουνίου 1923 ο κ. Francesco Coppola λέγει: «Μολονότι η Ιταλία μπήκε στον πόλεμο για να αγωνισθεί εναντίον της απόπειρας της Γερμανίας ν’ αποκτήσει την ηγεμονία του κόσμου και για να αποσπάσει τα ιστορικά της σύνορα και τον έλεγχο της Αδριατικής απ’ την Αυστρία, το εκ παραδόσεως ένστικτο της Ιταλίας είχε πράγματι σαν στόχο να εξασφαλίσει το απαραίτητο μέτρο ασφαλείας και ελευθερίας επεκτάσεως. Γι’ αυτόν τον λόγο ο Βαρώνος Sonino περιέλαβε μέσα στη θεμελιώδη συμφωνία της συμμαχίας — την συνθήκη του Λονδίνου του Απριλίου του 1915 —∙ διατάξεις για την αποικιακή επέκταση της Ιταλίας στην Αφρική σε περίπτωση διανομής των Γερμανικών αποικιών μεταξύ Αγγλίας και Γαλλίας, καθώς και για μια αντίστοιχη ζώνη στο Νοτιοανατολικό τμήμα της Ανατολίας στην περίπτωση που οι Σύμμαχοι θα αποκτούσαν εδάφη στην Ανατολή.

Για τον ίδιο λόγο αργότερα και όταν έλαβε γνώση της πλήρους σχεδόν διανομής της σε τρία μέρη της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας (η οποία είχε συμφωνηθεί κακόπιστα στα 1916 μεταξύ της Γαλλίας, της Ρωσίας και της Αγγλίας εν αγνοία της Ιταλίας, που επί ένα χρόνο και πλέον είχε ήδη πολεμήσει ως τότε στο πλευρό τους) ανάγκασε τους Συμμάχους να θέσουν και πάλι το πρόβλημα επί τάπητος και να δώσουν ένα ανάλογο μερίδιο και στην Ιταλία. Η νέα συνθήκη είχε συζητηθεί τον Απρίλη του 1917 μεταξύ του Sonino, του Ribot και του Λόυδ Τζώρτζ στον Άγιο Ιωάννη της Μωριέννης — απ’ τον όποιο πήρε και τ’ όνομά της — συνομολογήθηκε δε και υπογράφηκε στο Λονδίνο τον Αύγουστο του ίδιου έτους. Η συνθήκη αυτή, ενώ παραχωρούσε την Κων/πολη και τον Καύκασο, την Αρμενία και ένα μέρος της Ανατολικής παραλίας του Ευξείνου Πόντου στη Ρωσία, τη Συρία και την Κιλικία στη Γαλλία, την Μεσοποταμία και το προτεκτοράτο επάνω στην Αραβία, στην Αγγλία, έδιδε στην Ιταλία την Νοτιοδυτική Ανατολία, ολόκληρο το Βιλαέτι του Αϊδινίου μαζί με τη Σμύρνη, ολόκληρο το βιλαέτι του Ικονίου μαζί με την Αττάλεια και ένα μικρό μέρος του βιλαετίου Αδάνων.

Η συνθήκη όμως αυτή είχε μέσα της ευθύς εξ αρχής ένα δηλητήριο που αργότερα έμελλε να την εξασθενίσει. Ήδη προτού τελειώσει ο πόλεμος, οι Σύμμαχοι έσπευσαν να εκμεταλλευθούν το πρόσχημα της απουσίας της υπογραφής της Ρωσίας για να καταγγείλουν τη Συνθήκη του Αγ. Ιωάννου της Μωριέννης. Έτσι συνέβη ώστε την Άνοιξη του 1919∙ ο Λόυδ Τζώρτζ, επωφελούμενος απ’ την αδυναμία και προσωρινή απουσία του Ορλάνδο και παραβιάζοντας τη Συνθήκη του Αγ. Ιωάννου της Μωριέννης και την ανακωχή του Μούδρου, μπόρεσε να κάνει τον διακανονισμό να δοθούν η Σμύρνη και η πέριξ αυτής γειτονική περιοχή στην Ελλάδα. Αυτό έγινε με την απόλυτη συναίνεση του Προέδρου Ουίλσον, ο οποίος έχοντας πλήρη άγνοια των Ευρωπαϊκών και Μεσογειακών υποθέσεων, άφησε τον εαυτό του να παρασυρθεί από ιδεαλιστικές παρορμήσεις και έμφυτες προκαταλήψεις και με την επιδοκιμασία του Clemenceau, ο οποίος αισθανόταν πολύ μεγάλη ευχαρίστηση που ήταν σε θέση “jouer un mauvais tour a l’ Italie”».

 

(Πηγή: Απόσπασμα από το βιβλίο του Τζ. Χόρτον, «Η μάστιγα της Ασίας».)