Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Επιλεγμένα

Ο ΣΠΥΡΙΔΩΝ ΛΑΜΠΡΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΤΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ

  Ο Σπυρίδων Λάμπρος και οι ελληνικές εθνικές διεκδικήσεις στη Μακεδονία (τέλη 19ου–αρχές 20ου αι.) Γράφει ο Βασίλειος Αθ. Πλατής Στους επιφανέστερους λόγιους που προσέφεραν πολύτιμες υπηρεσίες για την προβολή των ελληνικών διεκδικήσεων στη Μακεδονία στα τέλη του 19ου και τις αρχές του 20ου αιώνα συγκαταλεγόταν ο ιστορικός–καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών και διατελέσας επί εξάμηνο πρωθυπουργός της Ελλάδος Σπυρίδων Λάμπρος. Ο Λάμπρος, ως εκπρόσωπος της επιστήμης της ιστορίας, σε κοινή δράση με τους συγχρόνους του Νικόλαο Πολίτη και Γεώργιο Χατζηδάκι, οι οποίοι διακονούσαν τις νεοεμφανιζόμενες επιστήμες της λαογραφίας και της γλωσσολογίας αντίστοιχα, δραστηριοποιήθηκε στην «κατασκευή» εθνικού παρελθόντος με απώτερο σκοπό την πραγματοποίηση του προγράμματος της Μεγάλης Ιδέας. Τη συμβολή ειδικότερα του Σπυρίδωνα Λάμπρου στη διαμόρφωση εθνικής ιστοριογραφίας στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ου αιώνα εξέτασε διεξοδικά η Έφη Γαζή στη διδακτορική διατριβή που δημο...

ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΔΟΤΗ ΜΑΥΡΑΓΑΝΗ (1895)

 




 

ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΔΟΤΟΥ ΜΑΥΡΑΓΑΝΗ (1895) 

Ο ΟΠΟΙΟΣ ΕΔΡΑΣΕ ΣΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΗΣ ΣΛΑΒΙΚΗΣ ΤΡΟΜΟΚΡΑΤΙΑΣ 

ΚΑΤΑ ΤΟΝ Μ.Α.

 

Ήδη ας ίδωμεν τί απέγινεν ο επάρατος Μαυραγάνης.

Ευθύς ως συνελήφθημεν ημείς και εγένετο γνωστή η βάσις της κατηγορίας μας το Προξενείον βεβαιωθέν καταλλήλως ότι καταδότης ήτο ο Μαυραγάνης, προέβη εις την σύλληψιν αυτού, καθό υπηκόου έλληνος. Δύο κλητήρες του Προξενείου εισελθόντες μίαν μεσημβρίαν εις το βιβλιοπωλείον του, τον συνέλαβον του επέρασαν τας χειροπέδας και τον ωδήγησαν εις το Προξενείον υπό τον χλευασμόν του εν τω μεταξύ συσσωρευθέντος πλήθους.

Την επαύριον οι κλητήρες επιβάντες αμάξης μετά του σιδηροδέσμιου Μαυραγάνη, ανεχώρησαν δια Γράτσκον, σιδηροδρομικόν σταθμόν του Μοναστηριού της γραμμής Σκοπείων—Θεσσαλονίκης (διότι η γραμμή Θεσ/νίκης—Μοναστηριού δεν είχε γίνη ακόμη), ινα τον οδηγήσωσιν εις Θεσσαλονίκην και εκείθεν εις Αθήνας.

Δυστυχώς, επειδή ο δρόμος αυτός ήτο μακρύς, διότι εχρειάζετο μία ολόκληρος ήμερα δια να διανυθή, έλαβε καιρόν ο εν Μοναστηρίω τότε ευρισκόμενος Απόστ. Μαργαρίτης και ειδοποίησε δια τα διατρέχοντα τον Χαλήλ Ριφάτ πασάν, ούτος δε διατάσσει τας αρχάς Μοναστηρίου και Θεσ/νίκης να στείλωσι δύναμιν εις Γράτσκον και να παρεμποδίσωσι την αποστολήν του Μαυραγάνη εις Αθήνας, παραλαμβάνοντες συγχρόνως αυτόν από τας χείρας των κλητήρων.

Όπως πράγματι και εγένετο. Η συνοδεία Μαυραγάνη άμα έφθασεν εις Γράτσκον, ευρέθη προ ισχυράς δυνάμεως χωροφυλακής και στρατού, απαιτησάσης την παράδοσιν αυτή του Μαυραγάνη. Οι κλητήρες εζήτησαν ολιγάωρον προθεσμίαν έως ου συνεννοηθούν τηλεγραφικώς με το Προξενείον, μετά δε παρέλευσιν 5 ωρών έλαβαν διαταγήν και τον παρέδωσαν. Εκείθεν κατ’ ευθείαν κατά διαταγήν του Βεζύρου ωδηγήθη εις Κων/πολιν, όπου τω εδόθη θέσις παρά τη μυστική αστυνομία του Αβδούλ Χαμήτ, διότι δεν ετόλμα να επανακάμψη εις Μοναστήριον, όπου είξευρε τί τον επερίμενεν.

Επέρασαν δυο έτη και άγνωστον εις τί βασισθείς απεφάσισε περί τα τέλη του 1895 να έλθη να επισκεφθή την πατρίδα του, με σκοπόν αφ’ ενός μεν να καμαρώση στους πατριώτας του δια το περίβλεπτον (;) αξίωμα εις το οποίον ανήλθεν, αφ’ ετέρου δε να εκδικηθή τους εχθρούς του.

Δυστυχώς όμως δι’ αυτόν δεν επρόφθασε να φέρη εις πέρας ολόκληρον το ταξείδιόν του. Διότι φθάσας εις Θεσσαλονίκην, ευθύς ως απεβιβάσθη της αμαξοστοιχίας, εκάθησε να αναπαυθή εις εν εκ των απέναντι του σταθμού καφενείων ανήκον, ως λέγεται, εις κάποιον Μοναστηριώτην. Μόλις όμως έπιεν ένα καφέ έπεσε κεραυνόπληκτος και μετ’ ολίγας ώρας απέθανε.

Και το μεν αίτιον του αιφνίδιου τούτου θανάτου του ουδέποτε εγνώσθη. Το βέβαιον όμως είναι ότι η πόλις μας απηλλάγη ενός βδελυρού και φθοροποιού στοιχείου, το οποίον αφού τόσον την έβλαψεν, τις οίδε τί άλλο εβυσοδόμει κακόν να της κάμη.

 

Πηγή: Το βιβλίο του Παντελή Γ. Τσάλλη, «Το Δοξασμένο Μοναστήρι – Ήτοι Ιστορία της Πατριωτικής Δράσεως της πόλεως Μοναστηρίου και των Περιχώρων από του έτους 1830 μέχρι του 1908». Εκδόθηκε στην Θεσσαλονίκη το έτος 1932.

 


Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις