Η ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΣΙΝΙΑΒΙΝ - ΝΙΚΟΤΣΑΡΑ

 

 

ΤΟ ΜΕΓΑΛΕΠΗΒΟΛΟ ΣΧΕΔΙΟ ΣΙΝΙΑΒΙΝ - ΝΙΚΟΤΣΑΡΑ

 

Σε πολεμική ενέργεια των Ελλήνων υπό τον Νικοτσάρα κατά των Οθωμανών, για τη στήριξη του Καραγεώργη της Σερβίας, κατέληξε η συνάντηση - συμφωνία στην Τένεδο, ανάμεσα στο Ναύαρχο της Ρωσίας Σινιάβιν και τον Έλληνα αρματολό - κλέφτη - πειρατή Νικοτσάρα.

Το σχέδιο προέβλεπε συγκρότηση ενός αξιόμαχου εκστρατευτικού στρατιωτικού σώματος από τον Νικοτσάρα που θα πραγματοποιούσε πέρασμα στη Μολδοβλαχία για να συναντήσει τον Ρωσικό στρατό, που είχε ήδη καταλάβει εκείνα τα μέρη, και στη συνέχεια μετά τον ανεφοδιασμό του∙ σύμφωνα με το σχέδιο, θα κατευθύνονταν προς τη Σερβία για να ενωθεί και να ενισχύσει τον Σέρβο ήρωα Καραγεώργη. Αυτός ήταν ο στόχος.

Σε περίπτωση αποτυχίας του εγχειρήματος να περάσουν οι Έλληνες στη Μολδοβλαχία, ο Ρώσος Ναύαρχος υποσχέθηκε να βρίσκεται στα παράλια της Μακεδονίας, για την περισυλλογή του εκστρατευτικού σώματος. Μεγαλεπήβολο, τολμηρό το σχέδιο συζητήθηκε στη Στερεά και έγινε δεκτό από εμπειροπόλεμους οπλαρχηγούς. «Πρόθυμα 250 Στερεοελλαδίτες δέχτηκαν να εκστρατεύσουν μαζί του και συγκεντρώθηκαν μυστικά στα παράλια της Φθιώτιδας».

«Από εκεί πήγαν με πλοιάρια στη Σκόπελο και ενώθηκαν με ισάριθμους Θεσσαλούς, Μακεδόνες και Αιγαιοπελαγίτες που είχαν φτάσει στο νησί. Αφού συζητήθηκαν τα πάντα, ο Νικοτσάρας τους όρκισε όλους στο Ευαγγέλιο και υψώνοντας τις τρεις σημαίες που είχε στείλει ο Σινιάβιν [Ρωσικές] ετοιμάστηκε να αποπλεύσει».

Η συνάθροιση τόσου αρματολικού στρατού: Στερεοελλαδιτών - Θεσσαλών - Μακεδόνων - Αιγαιοπελαγιτών, που έφτασαν τους 550, δεν ήταν δυνατό να μείνει απαρατήρητη από τους Τούρκους. Ούτε ο Νικοτσάρας έκρυψε την κίνηση. Στις 23 Ιουλίου του 1807 αποβιβάστηκε στην παραλία της Κατερίνης, ύψωσε Τουρκικές σημαίες και διέδιδε ότι πηγαίνει σε ενίσχυση του Τουρκικού στρατού στη Σερβία.

Ειρωνία της τύχης, γιατί στο Τιλσίτ έχει υπογράφει η συνθήκη κατάπαυσης του Ρωσο - Γάλλο - Πρωσικού πολέμου στις 7 και 9 Ιουλίου του 1807. Η συνθήκη που προέβλεπε υποχρέωση της Ρωσίας να αποσύρει τα στρατεύματά της από Μολδοβλαχία και τον στόλο της από το Αιγαίο, επικυρώθηκε με τη συνθήκη Ρωσίας - Τουρκίας της 12/24 Αυγούστου. Ο Νικοτσάρας δεν γνωρίζει το μάταιο της αποστολής του. Περνάει ελεύθερος τον Αλιάκμονα, τον Καραμσάκ και τον Αξιό και σταθμεύει στο Κουιμετσέ. Εκεί αποκαλύπτεται ότι δεν έχει Τουρκικό διαβατήριο και καλείται από τον Βαλή να τον συναντήσει στη Θεσσαλονίκη.

Η πορεία του Νικοτσάρα συνεχίζεται με αναπεπταμένες πλέον τις σημαίες του Σινιάβιν. Πέρασε ο Νικοτσάρας τον Στρυμώνα και στάθμευσε στο Δεμίρ Χισάρ. Γιουρούκοι και Βούλγαροι προσπάθησαν να τον εμποδίσουν, κλείνοντας την κλεισούρα πάνω από το Δεμίρ Χισάρ. Τους ανέτρεψε, πέρασε στο Κερκίνιο δάσος και κατευθύνθηκε προς το Νευροκόπι. Του είχαν κλείσει όμως οι Τούρκοι όλα τα περάσματα. Υποχώρησε προς την Τσέρνοβα και γρήγορα πέρασε προς τον Αίμο.

Πολιορκούμενος από όλες τις πλευρές περνάει ξιφήρης μέσα από τους πολιορκητές του, που κάποιοι τους ανεβάζουν σε 25.000 και οχυρώνεται στις κλεισούρες της Ζίχνας. Μάχεται τρεις μέρες με ελάχιστα πολεμοφόδια. Βαράτε μόνο τους επίσημους, ήταν η διαταγή. Τους άλλους κυνηγάτε τους με τα σπαθιά.

Την τρίτη νύχτα έκανε έξοδο και κατευθύνθηκε από τις κορυφοσειρές του ΓΙαγγαίου στον κόλπο του Ορφανού (Στρυμωνικός) να βρει τους Ρώσους. Οι Ρώσοι όμως έχουν φύγει∙ Σώθηκε στα μοναστήρια του Άθω και από εκεί με πλοία πέρασε στη Σκόπελο στις 20 Σεπτεμβρίου μετά μια πρωτόγνωρη πολεμική περιπέτεια, που κράτησε δυο μήνες και έγινε θρύλος.

«Κατά την περίφημη αυτή εκστρατεία του και την περιφημότερη πορεία του ο Νικοτσάρας έχασε 370 άνδρες, ενώ ο ίδιος και οι περισσότεροι από τους συντρόφους του που επέζησαν ήταν γεμάτοι πληγές». Η λαϊκή μούσα τραγούδησε το κατόρθωμα του Νικοτσάρα με εκείνο το τραγούδι:

 

«Τ’ έχουν της Ζίχνας τα βουνά και στέκουν μαραμένα

Μήνα χαλάζι τα βαρεί, μήνα βαρύς χειμώνας

Ουδέ χαλάζι τα βαρεί, ουδέ βαρύς χειμώνας

Ο Νικοτσάρας πολεμάει με τρία βιλαέτια,

Με Σέρρες και με Όλυμπο, με δώδεκα ταμπούρια». 

 

Πηγή: Το έργο του κυρίου Εμμανουήλ Στ. Βαλσαμίδη «Η Πάλη της Νάουσας με τον Αλή Πασά και οι Ξένες Δυνάμεις», έκδοση Νάουσα 2013 (Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών).