Η ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΩΝ ΜΟΝΑΧΩΝ ΤΟΥ ΠΑΝΟΡΜΙΤΗ ΣΥΜΗΣ ΣΤΗΝ ΚΑΤΟΧΗ

 

 

Η ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΤΩΝ ΜΟΝΑΧΩΝ ΤΟΥ ΠΑΝΟΡΜΙΤΗ ΣΥΜΗΣ ΣΤΗΝ ΚΑΤΟΧΗ

 

Η Ιερά Μονή του Πανορμίτη Σύμης.

Ο Ηγούμενος της Μονής Αρχιμανδρίτης Χρύσανθος Μαρουλάκης είχε μεταβάλει την Μονή του Πανορμίτη, της Ιεράς Μητροπόλεως Ρόδου, σε κέντρο συμμαχικής κατασκοπείας. Για την δράση του αυτή συνελήφθη από τους Ιταλούς και εκτελέσθηκε στις 11 Φεβρουάριου 1944.

Οι Σύμμαχοι, κατά την περίοδο του Πολέμου, έκαναν κρούσεις και στα Δωδεκάνησα. Ύστερα από σειρά πολιτικών και στρατιωτικών γεγονότων, σχηματίσθηκε νέα κατασκοπευτική ομάδα στα Δωδεκάνησα με κέντρο την Σύμη. 

Το σχέδιο δράσεως, που είχε καταστρώσει ο Στρατάρχης των Συμμαχικών Δυνάμεων στην Μέση Ανατολή Μέϊτλαν Ουΐλσον, προέβλεπε την κατάληψη πάση θυσία των Δωδεκανήσων από τα Ελληνοαγγλικά στρατεύματα. Γι’ αυτό πήγε από το τουρκικό λιμάνι Απλωθήκα, που ήταν βάση των Συμμαχικών Δυνάμεων για τις επιχειρήσεις στα Δωδεκάνησα, ο Λοχίας Φλώρος Ζουγανέλης του Ιερού Λόχου (που είχε σχηματισθή με επικεφαλής τον Ταξίαρχο Χρ. Τσιγάντε) στο Μοναστήρι του Πανορμίτη. Ο Ζουγανέλης, που είχε ειδικά εκπαιδευθή ως ασυρματιστής στην Αγγλία, εμφανίσθηκε από την αρχή ως ανηψιός του Ηγουμένου Χρυσάνθου. Προσποιήθηκε επίσης τα επαγγέλματα του εργάτου, του ψαρά, για να μη δώση υπόνοιες στον εχθρό.

Αμέσως ο Ζουγανέλης, με την βοήθεια πολλών Συμαίων και ιδίως του Ηγουμένου Χρυσάνθου, του αρχιτέκτονα Γιώργου Χατζησταυριού και του νεαρού Οικονόμου του μοναστηριού Μιχαήλ Λάμπρου έθεσε σε λειτουργία τον ασύρματο. Οι πληροφορίες που έστελνε στο Συμμαχικό Αρχηγείο ήταν εξαιρετικά πολύτιμες. Δεν προλάβαινε να φανή εχθρικό πλοίο και μετά από λίγο τα υποβρύχια των Συμμάχων το ετίναζαν στον αέρα. Γι’ αυτό, τον ασυρματιστή, που καταγόταν από την Μύκονο, τον αποκαλούσαν “μπουρλοτιέρη Μιαούλη”.

Μιά μέρα όμως ο Ζουγανέλης αντιλήφθηκε ύποπτες κινήσεις. Έβαλε τότε σε μιά βάρκα τον ασύρματο και με χίλιες δύο προφυλάξεις τον μετέφερε στα Σεσκλιά, ένα νησάκι που βρίσκεται κοντά και ανήκει στο μοναστήρι του Πανορμίτη. Στην θάλασσα τον σταμάτησε ένα Ιταλικό περιπολικό με τρεις άνδρες και του έδεσε την βάρκα για να τον πάη στον Γιαλό, την πρωτεύουσα της Σύμης. Ο Ζουγανέλης ωστόσο δεν τα έχασε. Είχε μαζί του χειροβομβίδες και πέταξε μιά από αυτές στο περιπολικό, με αποτέλεσμα να σκοτώση τους δύο Ιταλούς και να τραυματίση τον τρίτο. Τότε γύρισε στο Μοναστήρι και τοποθέτησε τον ασύρματο σε ασφαλέστερο μέρος. Έσκαψε το κάτω μέρος του τοίχου από το παράθυρο ενός κελλιού κι έτσι συνέχισε την δράση του με μεγαλύτερη ασφάλεια.

Οι Ιταλοί, παρ’ όλα αυτά, είχαν μυρισθή ότι κάτι γινόταν στον Πανορμίτη και μαζί με Γερμανούς των Ες-Ες, που είχαν έλθει με αυτή την αποστολή από την Ρόδο, συνέλαβαν τον Ηγούμενο, τον Ζουγανέλη και τον Λάμπρου. Και τους συνέλαβαν όχι για τον ασύρματο, που δεν τον είχαν ανακαλύψει, αλλά γιατί είχαν πληροφορίες ότι έστελναν μέσω Απλωθήκας άνδρες στην Μέση Ανατολή. Έβαλαν τότε δύο Ιταλούς να προσποιηθούν ότι βαρέθηκαν να πολεμούν και ήθελαν να παραδοθούν στους Συμμάχους για να βρουν την ησυχία τους σε κάποιο στρατόπεδο. Ο Μαρουλάκης, όταν το έμαθε, έδειξε μεγάλη επιφυλακτικότητα, αλλά οι Ιταλοί επέμεναν και τελικά δέχθηκε να τους φυγαδεύση. Όπως έκανε κάθε φορά, έγραψε ένα γράμμα προς τους συνεργάτες του στην Απλωθήκα κι έβαλε τους δύο Ιταλούς σε μιά βάρκα μαζί μ’ έναν έμπιστό του άνθρωπο που ήξερε τα μέρη, για να τους μεταφέρη στην Συμμαχική βάση. Μόλις όμως έκαναν να απομακρυνθούν από την Σύμη, τους συνέλαβε δήθεν τυχαία ένα μικρό Ιταλικό πολεμικό, που παρέπλεε εκεί κοντά.

Με το γράμμα στην τσέπη οι Ιταλοί και οι άνδρες των Ες - Ες πήγαν στον Πανορμίτη για να πάρουν από τον Ηγούμενο ένα άλλο δείγμα γραφής του και να βεβαιωθούν. Άμα τους είδε ο Μαρουλάκης σκέφθηκε να τους καλοπιάση, μήπως και τους εκμαιεύση καμιά είδηση χρήσιμη για τους Συμμάχους. Τους εκάλεσε γι αυτό στην Τράπεζα και τους παρέθεσε ένα πλουσιοπάροχο γεύμα. Ένας από τούς Γερμανούς των Ες - Ες, δήθεν ευχαριστημένος μετά το γεύμα, του είπε:

-Αυτή την υποχρέωση της καλής φιλοξενίας, πρέπει να σας την ανταποδώσουμε οπωσδήποτε.

-Δεν θέλω τίποτε, σας ευχαριστώ που τιμήσατε την Τράπεζά μας, είπε ανυποψίαστος ο Ηγούμενος. Αν θέλετε όμως πραγματικά να εξυπηρετήσετε το Μοναστήρι στις δύσκολες αυτές περιστάσεις, να σας δώσω ένα σημείωμα, αφού πηγαίνετε στη Ρόδο, για τον αδελφό της κανδηλανάφτισσάς μας, που μένει στην Κρεμαστή, να μας στείλη σπόρο πατάτας.

Ο Γερμανός προθυμοποιήθηκε αμέσως και ο Μαρουλάκης κάθισε να γράψη το σημείωμα, με το όποιο μετά από λίγο οι Γερμανοί τον κάλεσαν σε εξέταση. Η πρώτη ερώτηση ήταν:

-Δεν μας λέτε, Ηγούμενε, ο γραφικός αυτός χαρακτήρας τίνος είναι; -Μάς τσάκωσαν, μονολόγησε αμέσως ο Μαρουλάκης.

Κράτησαν τότε τον Ηγούμενο και πήγαν και έφεραν τον Ζουγανέλη και τον Λάμπρου. Επί ώρες τους βασάνιζαν, για να μαρτυρήσουν∙ και το πρωΐ της άλλης μέρας έξι ένοπλοι στρατιώτες τους πήγαιναν με τα πόδια στο Γιαλό, για να τους πάρουν από εκεί στην Ρόδο και να τους δικάσουν. Όταν έφθασαν κοντά στο Μοναστηράκι της Στρατερής οι φρουροί κάθισαν να ξεκουρασθούν. Οι τρεις Πατριώτες επιτέθηκαν τότε εναντίον τους, για να τους πάρουν τα όπλα. Δεν επέτυχαν όμως τον σκοπό τους, γιατί οι Ιταλοί ήταν διπλάσιοι και οπλισμένοι σαν αστακοί. Μετά το γεγονός αυτό οι φρουροί τους εκτέλεσαν αμέσως.

 

 

Πηγή: Η Γ’ έκδοση του μνημειώδους έργου του Κλάδου Εκδόσεων Επικοινωνιακής και Μορφωτικής Υπηρεσίας της Εκκλησίας της Ελλάδος, το οποίον φέρει τον τίτλο «Μνήμες και μαρτυρίες από το ’40 και την Κατοχή». Το παρόν είναι από τον Β’ τόμο.