ΜΝΗΜΟΣΥΝΟ ΣΕ ΕΝΑΝ ΜΑΚΕΔΟΝΑ ΜΑΚΕΔΟΝΟΜΑΧΟ

 

 

ΜΝΗΜΟΣΥΝΟ ΣΕ ΕΝΑΝ ΜΑΚΕΔΟΝΟΜΑΧΟ 

ΚΑΠΕΤΑΝ ΓΚΟΝΟΣ ΓΙΩΤΑΣ

 

Ο ΚΑΠΕΤΑΝ ΓΚΟΝΟΣ

Ο εκ Γιανιτσών της Μακεδονίας οπλαρχηγός Γκόνος εν συμπλοκή μετά τουρκικού στρατού παρά το Νησί του Καζά Θεσσαλονίκης εφονεύθη τη 12 Φεβρουάριου 1911.

Οι ενταύθα πρόσφυγες Μακεδόνες ετέλεσαν τη 3 Απριλίου μεγαλόπρεπες μνημόσυνον, εις ο παρέστησαν τα Μακεδονικά Σωματεία, πλείστοι αξιωματικοί εκ των μετασχόντων εις την υπέρ του Ελληνισμού εθνικήν δράσιν εν Μακεδονία και μέγας αριθμός συμπολιτών.

Επί του κενοταφίου του αειμνήστου Γκόνου κατετέθησαν πολλοί στέφανοι, εξ ων διεκρίνοντο ο των ενταύθα προσφύγων Μακεδόνων, ο της οικογενείας Μαζαράκη, ο των φοιτητών και ο των εκ της ελευθέρας Ελλάδος συναδέλφων του.

Μετά την επιμνημόσυνον ακολουθίαν εκεφωνήθησαν οι επόμενοι λόγοι.

 

α’. Ο υπό Φιλώτα Οικονομίδου φοιτητού εκ Μακεδονίας, έχων ως εξής:

Ο Γκόνος, σεμνός ήρως, αιδήμων πολεμιστής, παρθενικός ιερεύς της λευκοτέρας, της ιερωτέρας των ιδεών, βαδίζει ενθουσιώδης, ωραίος, πλήρης ιδανικών τον ακανθώδη δρόμον του μαρτυρίου, και μόνος του δρέπει τον ερυθρόν στέφανον του ηρωικού του θριάμβου, του λευκού του θανάτου· πλήρης δε μεγαλείου κλίνει την αγέρωχον κεφαλήν και προσφέρει την ίφθιμον αυτού ψυχήν ως λιβανωτόν, ει:ς θυμίαμα, εις τον πάναγνον βωμόν των δικαίων της Ελληνικής φυλής.

Τόσες δάφνες αιματωμένες τόσων θριάμβων, τόσων μαχών δεν αρκούν εις τον ήρωα, δια την μνήμην του οποίου σήμερον χύνομεν θερμά δάκρυα ευγνωμοσύνης, αλλά ποθεί ως συμπλήρωμα αντάξιον της ηρωικής ζωής του, των ευγενών υπέρ της φυλής θυσιών του, ζητεί να κλείση την λευκήν ιστορίαν των θριάμβων του με τον τραγικόν επίλογον ενός ενδόξου θανάτου· και ιδού ο Γκόνος πίπτει, ψάλλων δια της μουσικής του όπλου του τον θούριον ύμνον των δικαίων της Ελληνικής φυλής.

Υπάρχουν πτώσεις κορμιών που κτίζουν βωμούς, υπάρχουν δούποι κουφαριών, που αντηχούν ως αρμονίαι Αισχυλείων παιάνων· υπάρχουν θάνατοι που σκορπίζουν φώς, αίγλην, ζωήν.

Ω! αυτοί οι δούποι των αρματωλικών κορμιών που μας έρχονται από τα αιματοβαμμένα Μακεδονικά βουνά, πως ψάλλουν μέσα σε κάθε Ελληνική ψυχή την υπέροχον ωδήν μιας μεγάλης αμειλίκτου εκδικήσεως!

Σεμνέ μου ήρωα, ωραίε πολεμιστή!

Οι μεγάλοι πρωταθληταί σου Τέλλος Άγρας, Ζέζας, Κρόμπας, Φούφας, Λίτσας, Γέρμας και όλη η πιστή χορεία των ηρώων της Μακεδονικής εποποιίας, εις τους κυανούς λειμώνας των Ηλυσίων μειδιώντες, δρέπουσι τα ευωδέστερα, τα αγνότερα των ανθέων, και ραίνουν την πλήρη φωτός και θριάμβου ψυχήν του νέου των συντρόφου, και πλέκουν το φωτοβόλο στεφάνι της τιμής και της δόξης και στέφουν το πάναγνο μέτωπο του νέου μάρτυρος.

Η πατρίς σήμερον λευκή, αιγλήεσσα, δαφνοστεφανωμένη σου δίδει το αιώνιον φίλημα της ιεράς αθανασίας, και οι Πανέλληνες δούλοι και ελεύθεροι κτίζουν, πυργώνουν βαθειά εις την καρδιά των βωμόν ευγνωμοσύνης, και μέλπουν ωδάς, και ψάλλουν παιάνας προς την ακήρατον μνήμην σου, σεμνέ πολεμιστή.

 

β’. Ο υπό του Εμ. Πατεράκη, ανήκοντος εις την ομάδα του αλησμονήτου Γκόνου, έχων ως εξής:

 

Έχω κ’ εγώ δυό λούλουδα βουνίσια να σου ρίξω, που με τα παλληκάρια σου μαζί τα άλλα, τάχω μάσει από βουνό θεόρατο, πώχει της ρίζες του μέσα σ’ ανθρώπινες καρδιές...

Σήκω να ίδης σιμά σου πως μαζεύτηκαν τα παλληκάρια σου κι οι φίλοι, να σου ψάλλουνε ένα ’στερνό τραγούδι που ς' αθάνατους μόνο ταιριάζει μιά τέτοια ψαλμωδία.....

Σαν ένα τέτοιο θάνατο τρισένδοξο, που έπεσες εσύ για της γλυκείας μας Πατρίδας τ’ όνομα και για τη λευτεριά και την Ανάστασι της σκλαβωμένης μας Μακεδονίας, γιατί παιδί της ήσουν απ’ τα σπλάχνα της βγαλμένο και δεν βάσταζες την πατρική περιουσία και τ’ αδέρφια μας οι βάρβαροι κ’ οι ξένοι να σπαράζουνε και να ποδοπατούνε άγρια, ναι, σαν ένα τέτοιο θάνατο καθένας θα ποθούσε.

Ήθελες πρώτα να την δεις ελεύθερη και τα δικά μας τα κανόνια να βροντήσουν, όπως μ' έλεγες, εκεί κ’ ύστερα ν’ αποθόνης ευχαριστημένος, ήσυχος, γιατί ο πόθος σου και η επιθυμία μας αυτό 'νε.

Μα της ελευθερίας το δένδρο θέλει ακόμη πότισμα· Θέλει λεονταριού κορμιά, να τ’ αγκαλιάσουνε νεκρά, θέλει ποτάμια αίματος να τρέξουνε στις ρίζες του βαθειά, για να τρανέψη ύστερα πανώριο με δύναμι και να φωλιάσουν με χαρά κι’ αμέριμνα από τα πέρατα της γης τα σκορπισμένα τα πουλιά... τ’ αδέρφια μας…

Είν’ ένας θάνατος, σαν τον δικό σου, απόλαυσις· ειν’ ιερά στιγμή εκείνη, όταν πεθαίνουνε οι ήρωες μέσ’ ’ς του πολέμου την βροντόφωνη πανηγύρι, π’ αντί νακούνε κλάμματα και μοιρολόγια γυναικών, βλέπουν κορμιά να πέφτουν γύρω, να σωριάζονται βάρβαρα, κουφάρια των εχθρώνε μας, αυτών που ατιμάζουνε του Αλεξάνδρου την πανένδοξη Πατρίδα.

Κοιμήσου τον ύπνο τον αιώνιο, κι’ ο πόθος σου είν’ όρκος όλων μας. Θεν’ άρθ’ ημέρα άγια, όπου και σύ θα την εννοιώσης μέσα στο κοιμητήρι, όπου τα κόκκαλα θα τρίξουνε απ’ τη χαρά και απ’ την αγαλλίασι, όταν δοθή το γενικό το σύνθημα απ’ του Ολύμπου τες χιονισμένες τες κορφές κ’ η σάλπιγγα της λευτεριάς σαν αντηχήση την ανάστασι έως τες ρεματιές του Σκάρδου.

 

 

Πηγή: Άγρας, «Μακεδονικό Ημερολόγιο», 1912, έτος Ε’.