Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Επιλεγμένα

Ο ΣΠΥΡΙΔΩΝ ΛΑΜΠΡΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΤΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ

  Ο Σπυρίδων Λάμπρος και οι ελληνικές εθνικές διεκδικήσεις στη Μακεδονία (τέλη 19ου–αρχές 20ου αι.) Γράφει ο Βασίλειος Αθ. Πλατής Στους επιφανέστερους λόγιους που προσέφεραν πολύτιμες υπηρεσίες για την προβολή των ελληνικών διεκδικήσεων στη Μακεδονία στα τέλη του 19ου και τις αρχές του 20ου αιώνα συγκαταλεγόταν ο ιστορικός–καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών και διατελέσας επί εξάμηνο πρωθυπουργός της Ελλάδος Σπυρίδων Λάμπρος. Ο Λάμπρος, ως εκπρόσωπος της επιστήμης της ιστορίας, σε κοινή δράση με τους συγχρόνους του Νικόλαο Πολίτη και Γεώργιο Χατζηδάκι, οι οποίοι διακονούσαν τις νεοεμφανιζόμενες επιστήμες της λαογραφίας και της γλωσσολογίας αντίστοιχα, δραστηριοποιήθηκε στην «κατασκευή» εθνικού παρελθόντος με απώτερο σκοπό την πραγματοποίηση του προγράμματος της Μεγάλης Ιδέας. Τη συμβολή ειδικότερα του Σπυρίδωνα Λάμπρου στη διαμόρφωση εθνικής ιστοριογραφίας στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ου αιώνα εξέτασε διεξοδικά η Έφη Γαζή στη διδακτορική διατριβή που δημο...

Ο ΣΑΡΑΚΑΤΣΑΝΟΣ ΜΑΚΕΔΟΝΟΜΑΧΟΣ ΧΥΤΑΣ ΑΣΤΕΡΙΟΣ.

 


 


 

Ο Μακεδονομάχος Χύτας Αστέριος του Αθανασίου.

 

Γεννήθηκε το 1877 στην Συκιά Σιθωνίας Χαλκιδικής όπου ξεχείμαζε με το τσελιγκάτο του αλλά φέρονταν γραμμένος στον Πολύγυρο Χαλκιδικής. Ξεκαλοκαίριαζε με το τσελιγκάτο του κοντά στην Πεταλίνα στο Μορίχοβο.

 

Αρχικά συνεργάστηκε με τα ελληνικά αντάρτικα σώματα ως πληροφοριοδότης, αγγελιοφόρος, τροφοδότης και σύνδεσμος μεταξύ των σωμάτων και των ελληνικών προξενείων Θεσσαλονίκης και Μοναστηρίου και η δράση του είχε γίνει αντιληπτή από τους κομιτατζήδες.

 

Μετά την πανωλεθρία που έπαθε η ρουμανοβουλγαρική συμμορία με επικεφαλής των αρχικομιτατζή Παπακόκκινο σε σύγκρουση με τα ελληνικά αντάρτικα σώματα έξω από το χωριό Πεταλίνα Μοριχόβου, και κοντά στα καλύβια Σουλτογιάννη, κατευθύνθηκε στα καλύβια Χύτα με σκοπό να εκδικηθούν την προηγούμενη πανωλεθρία τους και να μην αφήσουν κανέναν ζωντανό. Ο Στέργιος Χύτας είχε πάει για εμπιστευτική αποστολή στο ελληνικό προξενείο Μοναστηρίου και επέστρεφε, όταν στις 6:00 το απόγευμα της 8ης Σεπτεμβρίου 1904 οι συμμορία με αρχηγό των αιμοβόρο αρχικομιτατζή Κουζούκωφ πλησίασε στα καλύβια Χύτα. Δεν μπορούσε αλλιώς να αντιδράσει και ειδοποίησε τις οικογένειες του τσελιγκάτου και απομακρύνθηκαν. Οι κομιτατζήδες έκαψαν τα καλύβια και την βαριά άρρωστη παναγιώτα Γκόγκου, κόρη του Γιάννου Γκόγκου, αφού πρώτα την βασάνισαν. Μετά το θλιβερό και απαίσιο έγκλημα των κομιτατζήδων ο Στέργιος Χύτας μαζί με τον Απόστολο Γιαννακό κατατάχθηκαν στο σώμα του Καπετάν Φιωτάκη Παναγιώτη και στην συνέχεια υπό τις διαταγές των καπεταναίων Γκούρα (υπολοχαγού Παπαβιέρου  Δημητρίου), Κρικέλη Ευαγγέλου, Παπακώστα Βασιλείου και Γεωργίου Μπολάνη.

 

Πήρε μέρος σε πολλές μάχες και συμπλοκές ενάντια στις ρουμανοβουλγαρικές συμμορίες καθώς και μετά αποσπάσματα του τουρκικού στρατού και ονομάστηκε διμοιρίτης.

 

Άλλα και μετά την ανακήρυξη του Συντάγματος των Νεοτούρκων δεν έπαψε να προσφέρει τις υπηρεσίες του για την απελευθέρωση της Μακεδονίας, συνεργαζόμενος με τα προξενεία Μοναστηρίου και Θεσσαλονίκης.

 

Το 1912 κατατάχθηκε ως εθελοντής τους προσκόπους και πήρε μέρος τους Βαλκανικούς πολέμους 1912-13. Διακρίθηκε για τον ηρωισμό και την αυτοθυσία τους στις μάχες για την ελευθερία της Μακεδονίας, για την οποία αφιέρωσε ολόκληρη την ζωή του.

 

Εκτελέστηκε τον Δεκέμβριο του 1944 από τους ΕΑΜοκομουνιστές στην Σουρωτή Βασιλικών Θεσσαλονίκης.

 

Υπήρξε μέλος του Συλλόγου μακεδονομάχων «Ο Παύλος Μελάς» της Θεσσαλονίκης και προπολεμικά λάμβανε ενεργά μέρος στις παρελάσεις κατά τις εθνικές επετείους.

 

Για την αναγνώριση του ως Μακεδονομάχου οπλίτη κατατέθηκαν τα πιστοποιητικά των καπεταναίων Φιωτάκη, Κρικέλη, Γκούρα και Παπακώστα καθώς και η επιστολή του καπετάν Μπολάνη Γεωργίου οι οποίοι γράφουν: «Επέδειξε καθ’ όλη την διάρκεια της συμμετοχής του στον Αγώνα ζήλο, προθυμία, αυταπάρνηση και γενικά εξαίρετη διαγωγή».

 

Αναγνωρίστηκε Μακεδονομάχος ως οπλίτης με απόφαση του 1936 και τον σχετικό Νόμο.

 

Πηγή: Ιωάννης Κουτσοκώστας στο έργο του «Οι Σαρακατσάνοι στους Αγώνες από το 1830-1913 και τον Μακεδονικό Αγώνα».

 

 


Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις