Ο ΘΡΥΛΙΚΟΣ ΜΑΚΕΔΩΝ ΜΑΚΕΔΟΝΟΜΑΧΟΣ ΠΑΥΛΟΣ ΡΑΚΟΒΙΤΗΣ

 

 

Ο ΘΡΥΛΙΚΟΣ ΜΑΚΕΔΩΝ ΜΑΚΕΔΟΝΟΜΑΧΟΣ ΠΑΥΛΟΣ ΡΑΚΟΒΙΤΗΣ

 

ΠΑΥΛΟΣ Ο ΡΑΚΟΒΙΤΗΣ

Ο γενναιότερος των Μακεδόνων, Ήτο ο ιππότης χωρίς φόβον, και κηλίδα της εποποιίας, η οποία εξετύλιξε κατά τα τελευταία έτη το τραγικόν μεγαλείον της επί των Μακεδονικών βουνών. Γενναίος μέχρι προκλητικότητος προς τον κίνδυνον∙ γενναίος μέχρις υπερβολής προς, το χρήμα. Ήτο ο πραγματικός βασιλεύς του Περιστερίου, το μοναδικόν καύχημά μας.

Όταν κατά την τελευταίαν Κυριακήν των Απόκρεων του 1908 συνεκρούετο εις ολίγων μόλις λεπτών απόστασιν από του Μοναστηρίου μετά ισχυρού αποσπάσματος, ολόκληρος στρατός κατέφθασεν εις τον τόπον της συμπλοκής και τον περιέφραξε δια ζώντος τείχους. Όλη η πόλις είχε συγκεντρωθή εις τους πέριξ γηλόφους και παρηκολούθει την πρωτάκουστον αυτήν πάλην. Οι ημέτεροι με αγωνίαν θανάτου περιέμενον από στιγμής εις στιγμήν να ιδούν περιαγομένην εν θριάμβω την κεφαλήν του ηρωικού οπλαρχηγού. Και όμως μετά πολύωρον συμπλοκήν κατώρθωσε να διαφυγή με αβαρίαν ενός μόνου ανδρός και με μίαν βαθείαν πληγήν εις τον βραχίονά του, εν ω ο τουρκικός στρατός την ημέραν ταύτην έχανεν αρκετούς άνδρας και ένα λοχαγόν.

Όταν δε τον Οκτώβριον του 1907, αντελήφθη εκ του καπνού και των πυροβολισμών την βουλγαρικήν επίθεσιν κατά του Ρακόβου, επήδησεν επί του ίππου του και ώρμησε μανιώδης προς το πυρπολούμενον χωρίον. Οι οπλίται τον ηκολούθησαν δι’ όλης της δυνάμεως των ποδών των, αλλά καθό πεζοί, υπελείφθησαν κατά πολύ. Όταν δε τον επανεύρον, τον είδον αυτόν μόνον και τρέχοντα όπισθεν των αποχωρούντων εν σώματι κομιτατζήδων υπό σύννεφον σκόνης, την οποίαν ήγειρον πέριξ αυτού αι βουλγαρικαί συμπυρσοκροτήσεις. Δυστυχώς τώρα πλέον πάσα βοήθεια ήτο ματαία. Τα τέσσαρα πέμπτα του χωρίου είχον περικυκλωθή από τας φλόγας και εντός αυτών εύρε τον θάνατον και ο γηραιός πατήρ του οπλαρχηγού.

Ανεφέραμεν τα άνω δύο περιστατικά ως δύο ελάχιστα σταχυολογήματα εκ της πολεμικής ιστορίας του ανδρός. Οι άθλοι του επλήρουν δια της μυθικής των φήμης όλην την περιφέρειαν Μοναστηρίου. Το όνομά του από του 1905, ότε κατά πρώτον κατήλθεν εις των αγώνα μέχρι τέλους αυτού, επέπλευσε της λοιπής φάλαγγος των αγωνιστών επλανάτο υπέρ την αιματοκυλισμένην χώραν ως προστάτις σκιά των ημετέρων, αλλά και δεινός τιμωρός των πολεμίων.

Η υπέρλαμπρος δ’ αύτη σταδιοδρομία δεν έσχεν ειμή βραχύ διάλειμμα κατά την Νεοτουρκικήν μεταπολίτευσιν του 1908. Κατήλθε τότε και αυτός μετά των λοιπών συναγωνιστών και απήλαυσε μάλιστα ιδιαιτέρων τιμών παρά των Νεοτούρκων. Αλλά δεν υπέμεινε την κωμωδίαν εκείνην ειμή επ’ ολίγας μόνον εβδομάδας· τάχιστα επανήλθεν εις την παλαιάν ζωήν, αφ' ου όμως προηγουμένως εφόνευσεν ιδία χειρί τον βοεβόδαν Δήμκο. Έκτοτε παρέμεινεν εις τα όρη επί τρία άλλα έτη, μέχρις ου οι Τούρκοι απελπισθέντες περί των άλλων μέσων της εξοντώσεώς του κατέφυγον εις τας αργυράς λόγχας και ούτω επέτυχον την δολοφονίαν του καθ’ ύπνον δι’ ενός των οπαδών του την 10 Σεπτεμβρίου 1911.

Τοιούτος ο μονάκριβος αυτός οπλαρχηγός. Ήτο εντελώς αγράμματος σλαυόφωνος χωρικός. Αλλ’ ενεσάρκωνεν εις εαυτόν ό,τι εκλεκτόν έχει η Μακεδονική ψυχή. Όλη η ζωή του —ένας υπέροχος ύμνος εργασίας και αφοσιώσεως, αιμάτων και θυσιών προς την ελληνικήν πατρίδα— είνε το περιφανέστερον τεκμήριον των αισθημάτων των σλαυομακεδονικών πληθυσμών μας. Εφ’ όσον διήρκει το βουλγαρικόν κίνημα εν Μακεδονία είχε καταδικάση τον εαυτόν του εις εκουσίαν εξορίαν εις Αμερικήν. Εκεί επληροφορήθη την πρώτην καταστροφήν της πατρίδος του, του Ρακόβου —υπό των Τούρκων τότε και χάριν των Βουλγάρων!—(Ίδε «Μακεδονικόν Ημερολόγιον» του 1908, σελ. 269). Αλλά μόλις εθρυλλήθη η πρώτη εμφάνισις εις το Περιστέρι Ελληνικού Σώματος, αφήκε τον Νέον κόσμον και απεξεδύθη εις τον άγριον αγώνα με την πίστιν και την αυταπάρνησιν εκείνην, την οποίαν είχον μόνοι οι πρώτοι απόστολοι των νέων θρησκειών. Ελληνικά γράμματα δεν είχε διδαχθή καθόλου. Την δε ελληνικήν ωμίλει, αλλ’ εις τρόπον ώστε, όπως ο ίδιος έλεγε, να ομιλή καλλίτερον αυτής . . .  την Αγγλικήν. Και όμως την ιδίαν εσπέραν της αφίξεως εις Μοναστήριον μεγάλης και επισήμου βουλγαρικής εκδρομής δεν εδίστασε να ανέλθη επί ενός καθίσματος εις το κεντρικώτερον καφενείον της πόλεως και ν’ αναπτύξη εις αυτήν την σλαυομακεδονικήν γλώσσαν προς πλήθος αξιωματικών και δημοσιογράφων βουλγάρων και Τούρκων τα ελληνικά δίκαια και τον Ελληνισμόν της Μακεδονίας με αληθή χείμαρρον ευγλωττίας, προ του οποίου πάντες έμειναν πραγματικώς κεχηνότες.

Ο άτιμος και δολοφονικός θάνατός του όχι μόνον αφήρπασεν από την επαρχίαν Μοναστηριού το κυριώτερον στήριγμά της, αλλά και έκλεψεν από τα ελληνικά όπλα μιαν νέαν δόξαν∙ η οποία ασφαλώς θά προσετίθετο εις αυτά, εάν απέθνησκεν άλλως πως, εάν έπιπτε με το όπλον εις τας χείρας.

 

Πηγή: Άγρας, στο «Μακεδονικό Ημερολόγιο», 1912, έτος Ε’.