Η ΤΡΙΤΗ ΠΟΛΙΟΡΚΙΑ ΤΗΣ ΝΑΟΥΣΑΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΛΗ ΠΑΣΑ

 

 

ΤΡΙΤΗ ΠΟΛΙΟΡΚΙΑ ΤΗΣ ΝΑΟΥΣΑΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΛΗ ΠΑΣΑ

 

Από τις αρχές Ιανουαρίου του 1806 έφτασαν τέσσερα τμήματα Αλβανών, δυνάμεως 700-800 ανδρών το καθένα, και κατέλαβαν τη Σκοτίνα και το Χωροπάνι. Μετά από λίγες μέρες δύο από αυτά παρέκαμψαν και κατέλαβαν το Περισιώρι και το Τσαρμορινό (Τσαρμορίνοβο), σημερινή Μαρίνα. Δεν έδειξαν όμως καμία εχθρική διάθεση. Και τους κυνηγούς που έφταναν μέχρι σ’ αυτούς δεν τους πείραζαν.

Έπεφτε χιόνι πολύ στην πόλη και την περιοχή. Οι Ναουσαίκες προφυλακές αναπτυγμένες στα στενά του Σελίου, τη Γραμμένη, τη Χοντροσούγκλα (κατά τη μεσημβρινή πλευρά), το Μοναστήρι των Ταξιαρχών, το Μοναστήρι του Προδρόμου και σε άλλα επίκαιρα μέρη (κατά τη βορεινή πλευρά) υπέφεραν από το ψύχος.

Μετά τα μέσα Ιανουαρίου τα τέσσερα τμήματα των Αλβανών, τα οποία ήταν οι προφυλακές της στρατιωτικής δύναμης που θα συγκεντρώνονταν εναντίον της Νάουσας∙ ενισχύθηκαν με τρία σώματα Τουρκαλβανών και στις αρχές του Μάρτη με άλλα πέντε σώματα που απέκλεισαν από παντού την πόλη. Ήδη λοιπόν η πόλη πολιορκείται από τρία τμήματα προφυλακών δύναμης πλέον των 2000 ανδρών και οκτώ σώματα στρατού δύναμης 16.000 ανδρών. Συνολικά η δύναμη του στρατού που πολιορκεί την πόλη έφτασε τις 18.000.

Κανείς δεν περίμενε να έρθει να πολιορκήσει τη Νάουσα τόσο μεγάλη δύναμη. Παρά ταύτα και τα όσα στην πολιτική σκηνή διαδραματίστηκαν, η Νάουσα μια μικρή πόλη, που εκτιμάται από τους συγγραφείς της Ιστορίας της Ναούσης ότι αριθμεί συν γυναιξί και τέκνοις το πολύ 12.000 κατοίκους, από τους οποίους 1000 - 1500  εμπειροπόλεμοι άνδρες υπό τον Καρατάσσο και Γάτσο έμειναν εκτός της πόλεως, αποφασίζει να αμυνθεί.

Της μεγάλης αυτής στρατιάς στρατηγούσε ο γνώριμος από την προηγούμενη επιχείρηση Πασόμπεης. Είναι αυτός, που, κατά την προηγούμενη ατυχή του κατά της Νάουσας εκστρατεία, είχε παρακαλέσει με επιστολή του τον X"Χειμώνα να περιποιηθεί τον τραυματία στη μάχη του Κουκουλιού Αλβανό Ιμπραήμ Άγκο. Το γεγονός ότι το πλήθος αυτό του στρατού στην αρχή απρακτούσε, δείχνει ότι υπήρχε κάποια εμπλοκή, άγνωστο από πού προερχόμενη. Ο στρατηγός ήταν σε αναμονή ανώτερης διαταγής.

Ο Ζαφειράκης υπονόησε ότι η απραξία των αλβανικών σωμάτων αποσκοπούσε στο να εξαντληθούν με τον καιρό οι ζωοτροφές της πόλης. Άλλοι πρόσθεταν πως ο Πασόμπεης είχε την ελπίδα ότι θα έπεφτε στην πόλη κάποια μολυσματική αρρώστια ή θα προκαλούνταν κάποια διαίρεση μεταξύ των πολιτών και έτσι θα ήταν εύκολη η άλωση της πόλης.

Οι Αλβανοί έμεναν στις θέσεις τους αδρανείς. Μόνο ασήμαντες συμπλοκές συνέβησαν μεταξύ τους και με τους εκτός της πόλης οπλαρχηγούς, κάθε φορά που οι τελευταίοι προσπαθούσαν να εισάγουν ζωοτροφές ή άλλη βοήθεια στην πόλη. Παρατηρείται ότι η τακτική των Αλβανών ανάγκαζε τους Ναουσαίους φρουρούς, που ήταν γύρω από την πόλη, να αποσύρονται βαθμιαία, με συνέπεια την παρεμπόδιση της εισαγωγής εφοδίων στην πολύπαθη πόλη.

Ο Ζαφειράκης και οι γύρω από αυτόν σε όλο αυτό το χρονικό διάστημα δεν έπαψαν να επισκευάζουν και να ισχυροποιούν τα αδύνατα σημεία του τείχους, να προτρέπουν τους οπλοποιούς και πυριτιδοποιούς σε επιτάχυνση των ρυθμών παραγωγής, χωρίς να λυπούνται κόπους και δαπάνες και τους κατοίκους σε ισχυρή αντίσταση κατά του εχθρού. Ακόμη και η αντίπαλη μερίδα στον Ζαφειράκη φέρεται προς στιγμή να μην αρνείται να προσφέρει και τη δική της συνδρομή. 

Την 20η και την 21η Φεβρουάριου οι Αλβανοί φάνηκαν να προχωρούν από όλα τα σημεία κατά της πόλης. Αλλά μετά από ανταλλαγή ασήμαντων πυροβολισμών οι δυο πλευρές γύρισαν στις θέσεις τους. Το πρωί της 27ης και 28ης, οι Αλβανοί προώθησαν τις θέσεις τους κυκλικά και σε απόσταση βολής από την πόλη. Οι Ναουσαίοι δεν αποθαρρύνθηκαν. Στηρίζονταν στην προετοιμασία τους, την ανδρεία τους και την ικανότητα των οπλαρχηγών τους.

Από την 28η Φεβρουάριου του έτους 1806, που άρχισε η τακτική πολιορκία της πόλης, ορίστηκαν οι τομείς άμυνας και κάθε οπλαρχηγός κατέλαβε τη θέση του. Ο Ζαφειράκης έτρεχε παντού νύχτα και μέρα, ώστε να ελέγχει την ακριβή εκτέλεση των διαταγών του και επέβλεπε άγρυπνος τους διάφορους οπλαρχηγούς. Όρισε δε δίγροση αμοιβή στους φρουρούς που θα εκπληρώσουν με ακρίβεια τα καθήκοντά τους.

Την ίδια μέρα έστειλε ο Πασόμπεης στην πόλη διακήρυξη προτρέποντας τους πολίτες να παραδώσουν την πόλη και τον Ζαφειράκη. Ζήτησε ακόμη να συνεννοηθεί και με την αντίπαλη μερίδα, αλλά η πρότασή του απορρίφθηκε χλευαστικά.

Ο Ζαφειράκης διαμήνυσε εμπαικτικά στον Πασόμπεη, ότι αν επιθυμεί την παράδοση της πόλης στην αγαθή διάθεση του Αλή και τη διάκριση των Αλβανών, να στείλει για συνεννόηση και υπογραφή της συνθήκης τον Ανασελιτσιώτη Μπράχο, με τον οποίο έχει «μπέσα για μπέσα» (τα πιστά, πίστη). Ήταν αυτός ο Μπράχος, ο αρχηγός της φρουράς του Αλή, που μετά την αποτίναξη του ζυγού του Αλή από τον Ζαφειράκη, βρέθηκε όμηρος στα χέρια και τη διάκριση των Ναουσαίων. Τότε δόθηκε υπόσχεση πίστης, μπέσα για μπέσα. Ο Μπράχος ορκίστηκε ότι δε θα σηκώσει όπλα κατά της Νάουσας. Ο Μπράχος, εννοείται, δεν έκανε την ανοησία να διακινδυνεύσει διαμεσολάβηση.

Σ’ όλο το χρονικό διάστημα από τις 28 Φεβρουάριου μέχρι τα μέσα Μαΐου έγιναν πολλές και φονικότατες συγκρούσεις, με τις επιθέσεις των Αλβανών κατά του τείχους, με πάμπολλες από κάθε πλευρά απόπειρες να εισβάλλουν στην πόλη χωρίς αποτέλεσμα. Αποπειράθηκαν να ανέβουν στο τείχος ή να γκρεμίσουν τις πύλες, να ανοίξουν εισόδους γκρεμίζοντας τα τείχη∙ αλλά αποσύρονταν με μεγάλες απώλειες. Τα πυρά των αμυνόμενων από παντού ήταν εύστοχα και προξενούσαν μεγάλη φθορά.

 

 

Πηγή: Το έργο του Εμμανουήλ Στ. Βαλσαμίδη «Η Πάλη της Νάουσας με τον Αλή Πασά και οι Ξένες Δυνάμεις», έκδοση Νάουσα 2013 (Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών).