Ο ΜΑΚΕΔΟΝΑΣ ΜΑΚΕΔΟΝΟΜΑΧΟΣ ΠΑΥΛΟΣ ΝΕΡΑΝΤΖΗΣ

 

ΓΝΩΡΙΜΙΑ ΜΕ ΤΟΝ ΜΑΚΕΔΟΝΑ ΜΑΚΕΔΟΝΟΜΑΧΟ ΠΑΥΛΟ ΝΕΡΑΝΤΖΗ

ΠΑΥΛΟΣ ΠΕΡΔΙΚΚΑΣ ΝΕΡΑΝΤΖΗΣ

Πελώριος το ανάστημα, όπως ήτο γίγας και εις την καρδιά· τοιούτος ο καπετάνιος Σιατίστης, τον οποίον δολοφόνος σφαίρα εξήλειψεν από τα ενεργά στελέχη του Μακεδονικού Ελληνισμού. Οι Νεότουρκοι, η Μαύρη αυτή χειρ της Μακεδονίας, εις μίαν αγρίαν έκφανσιν του αταβισμού της φυλής των ανέλαβον εν πλήρει εικοστώ αιώνι να αναστήσουν τα απαίσια τρόπαια των Γιαννιτσάρων και των τουρκομανιακών ορδών και κρημνίζουν, κρημνίζουν τα υπόβαθρα του εθνικού μας οικοδομήματος εις την περιμάχητον χώραν. Θερίζουν αλύπητα τιμημένας κορυφάς.

Ο Περδίκκας ήτο από τους πρώτους που παρέσυρεν εις την ιλιγγιώδη δίνην του ο Μακεδονικός αγών, το ερυθρόν εκείνο ρεύμα, που τόσον ακατάσχετον επήγασεν από τον τάφον του Μελά. Και μέχρι τελευταίας του πνοής παρέμεινε πιστός εις το σύνθημα αυτού, όμοιος προς τους μαρτυρικούς εκείνους σημαιοφόρους, οι οποίοι πίπτουν αλλά δεν αφήνουν την σημαίαν των, πραγματικήν ή ιδανικήν, την οποίαν άπαξ ανεπέτασαν. Καθ’ όλον δε αυτό το μακρόν διάστημα καμμία απογοήτευσις, καμμία ραδιουργία δεν κατώρθωσε να τον κλονίση από το έργον, εις το οποίον αφωσιώθη και το οποίον πλέον έταξε πολικόν αστέρα του βίου του.

Προτού περιβληθή την πανοπλίαν του αρματωλού και ριφθή εις τον άγριον χορόν του αίματος και της πυρίτιδος ήτο ένας έγκριτος και φιλήσυχος δερματέμπορος εις την Θεσσαλονίκην και τα Τρίκκαλα. Έφερε το οικογενειακόν του όνομα Νεράντζης, γνωστόν ήδη εις το Πανελλήνιον. Αλλ’ όταν απεφάσισε ν’ αλλάξη βίον, απέβαλε μαζύ με τον παλαιόν άνθρωπον και το οικογενειακόν του επίθετον (ίσως χάριν ασφαλείας των εν Τουρκία συγγενών του) και έλαβε το πολεμικόν όνομα Παύλος Περδίκκας.

Υπό το όνομα δε τούτο ενεφανίσθη την άνοιξιν του 1905 εις τα Κορέστια και τα Καστανοχώρια ως αρχηγός εκδικητικού σώματος. Εκείθεν δε το θέρος του ίδιου έτους διήλθε μετ’ ανδρών και συνοδείας όπλων εις το Μορίχοβον, όπου παρέμεινεν επί 1,5 έτος. Μετά βραχειαν εν Αθήναις ανάπαυλαν εξήλθε πάλιν εις τα Μακεδονικά βουνά και ειργάσθη μέχρι της Νεοτουρκικής μεταπολιτεύσεις. Τότε κατήλθε και αυτός μετά των άλλων σωμάτων εις το Μοναστήριον και εδοκίμασεν όλας εκείνας τας αποθεωτικός τιμάς και περιποιήσεις, τας οποίας τόσον αφειδώς εσκόρπισε τον Ιούλιον του 1908 η ασιατική πονηρία των Τούρκων εις τους καταθέσαντας τα όπλα αγωνιστάς.

Άμα παρήλθεν η μέθη των πρώτων ήμερων και αποκατεστάθη φαινομενική ησυχία εις την Μακεδονίαν, επανήλθε και ο Περδίκκας εις το παλαιόν επάγγελμά του και ήσυχος πλέον ήνοιξεν εμπορικόν κατάστημα εις την Χρούπισταν. Αλλ’ η νεοτουρκική καχυποψία δεν τον αφήκεν ήσυχον επί πολύ. Ευθύς μετ’ ολίγους μήνας αστυνομικόν τελεσίγραφον τον διατάσσει να εγκαταλείψη την Χρούπισταν και να καταδικάση αυτός εαυτόν εις αναγκαστικόν περιορισμόν εν τη πατρίδι του Σιατίστη. Εννοείται ότι περί οιασδήποτε αποζημιώσεως δια το εμπορικόν κατάστημά του ουδέ λόγος έγεινε. Κατάπληκτος ο ατυχής έσπευσεν εις το Μοναστήριον να απικαλεσθή την προστασίαν του Νομάρχου. Πλην ούτος του απήντησε ξηρά ότι αδυνατεί να μεταρρυθμίση την διαταγήν των κατώτερων του. Ούτω πλέον ενεκλείσθη εις την Σιάτισταν. Αλλά και εκεί παρηκολούθουν άγρυπνοι οι Νεότουρκοι τας ενεργείας του, έως ου μίαν εσπέραν, καθ’ ήν στιγμήν επέστρεφεν εις την οικίαν του, τον εδολοφόνησαν εξ ενέδρας.

Μεταξύ των δολοφόνων λέγεται ότι ήτο και αυτός ο αστυνόμος Ιβραήμ, ο οποίος εν αυτή επίσης τη Σιατίστη είχε δολοφονήση και τον οπλαρχηγόν Ευάγ. Κουροπούλην.

Το έγκλημα διεπράχθη σχεδόν συγχρόνως με το τερατούργημα κατά του Αιμιλιανού. Καθ’ ην στιγμήν έπιπτεν υπό δεκάδα σφαιρών ο τιμημένος οπλαρχηγός, εξέπνεεν υπό φρικώδη βασανιστήρια και ο υπέροχος στρατιώτης της Εκκλησίας. Αμφότεροι έζησαν και απέθανον δια το ίδιον ιδανικόν. Το δε τραγελαφικόν είνε τούτο, ότι αμφότεροι ήσαν εκ των πρώτων, οι οποίοι αντήλλαξαν τον αδελφικόν ασπασμόν με τους τελικούς δημίους των.

Αλλ’ η διπλή θυσία των καθηγίασεν εκ νέου το αγκάλιασμα του ράσου και της φουστανέλλας, της σπάθης και του σταυρού, και ο κοινός τάφος των αποτελεί το μνημείον ενώσεως εκκλησίας και λαού και το σύνθημα αμφοτέρων.

Εν Μοναστηρίω Άγρας

Πηγή: «Μακεδονικό Ημερολόγιο», 1912, έτος Ε’.