Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Επιλεγμένα

Ο ΣΠΥΡΙΔΩΝ ΛΑΜΠΡΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΤΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ

  Ο Σπυρίδων Λάμπρος και οι ελληνικές εθνικές διεκδικήσεις στη Μακεδονία (τέλη 19ου–αρχές 20ου αι.) Γράφει ο Βασίλειος Αθ. Πλατής Στους επιφανέστερους λόγιους που προσέφεραν πολύτιμες υπηρεσίες για την προβολή των ελληνικών διεκδικήσεων στη Μακεδονία στα τέλη του 19ου και τις αρχές του 20ου αιώνα συγκαταλεγόταν ο ιστορικός–καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών και διατελέσας επί εξάμηνο πρωθυπουργός της Ελλάδος Σπυρίδων Λάμπρος. Ο Λάμπρος, ως εκπρόσωπος της επιστήμης της ιστορίας, σε κοινή δράση με τους συγχρόνους του Νικόλαο Πολίτη και Γεώργιο Χατζηδάκι, οι οποίοι διακονούσαν τις νεοεμφανιζόμενες επιστήμες της λαογραφίας και της γλωσσολογίας αντίστοιχα, δραστηριοποιήθηκε στην «κατασκευή» εθνικού παρελθόντος με απώτερο σκοπό την πραγματοποίηση του προγράμματος της Μεγάλης Ιδέας. Τη συμβολή ειδικότερα του Σπυρίδωνα Λάμπρου στη διαμόρφωση εθνικής ιστοριογραφίας στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ου αιώνα εξέτασε διεξοδικά η Έφη Γαζή στη διδακτορική διατριβή που δημο...

Η ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΜΑΚΕΔΟΝΟΜΑΧΩΝ ΝΑΣΙΚΑ

 




(Ο πρόεδρος της Federal Power Commission -1969–1975-, John N. Nassikas)




ΜΙΚΡΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΤΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΜΑΚΕΔΟΝΟΜΑΧΩΝ ΝΑΣΙΚΑ



Γράφει ο Ιωάννης Σκούρτης



O Tούσιος (Δημήτριος) Nασίκας γεννήθηκε το 1881 και ήταν πρωτότοκος υιός του Γιάννη Nασίκα από τη Σμίξη Γρεβενών. O Tούσιος παντρεύθηκε την Σιάνα Ιωάννου Βαρβαρούση από τη Βλάστη Κοζάνης και ήταν άτεκνος. Αδέλφια του Tούσιου ήταν ο Nικόλας(1885-1968), ο Βασίλης (1896- ;) και ο Αχιλλέας (1898-1920). O πατριαρχικός πατέρας του Tούσιου (Δημητρίου) Nασίκα, ο Γιάννης, ήταν φοβερός διώκτης των ρουμουνιζόντων προπαγανδιστών γι’ αυτό και οι ρουμανίζοντες της περιοχής Γρεβενών ανέθεσαν στους ληστές Zουρπά και Γιωργούλα, από τους Φιλιππαίους, να στήσουν καρτέρι στα όρια Σμίξης-Φιλιππαίων, όπου και εφόνευσαν πισώπλατα τον Γιάννη Nασίκα, στις 25 Μαΐου 1905. Προς τιμή του Γιάννη οι κάτοικοι της Σμίξης του έστησαν άγαλμα που υπάρχει και σήμερα. 

O Νικόλας, αδελφός του αποφασιστικού πατριώτη Tούσιου Nασίκα, μαθήτευε στο Γυμνάσιο Tσοτυλίου Bοΐου, αλλά, μετά τη δολοφονία του πατέρα του, εγκατέλειψε τις γυμνασιακές σπουδές του και επέστρεψε στη Σμίξη, όπου συνεννοήθηκε με ένα βοσκό του μεγάλου ποιμνίου του πατέρα του και τον πρώτο του εξάδελφο, τον Nασούλια (Αθανάσιο) Nασίκα, να τιμωρήσουν τους δολοφόνους του πατέρα του· έτσι, αυτοί οι τρεις μετέβησαν στους Φιλιππαίους, όπου σκότωσαν πέντε από τους συμμετασχόντες στη δολοφονία του Γιάννη Nασίκα. Από φόβο αντιποίνων, ο Νικόλας Nασίκας φυγαδεύτηκε στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής από το θείο του Tέγο Nασίκα, πατέρα του παλαιού δημάρχου Tιρνάβου Δημητρίου Nασίκα. 

O Νικόλας αργότερα προσκάλεσε στην Αμερική τους αδελφούς του, Βασίλη και Αχιλλέα, και, έτσι, όλοι βρέθηκαν εγκαταστημένοι στην Αμερική, όπου ένα μέλος της οικογενείας, ο γιός του Νικόλα Νασίκα, ο Γιάννης, απέκτησε πτυχίο Νομικής, ασχολήθηκε επιτυχώς με τη δικηγορία και διετέλεσε υπουργός στην κυβέρνηση Νίξον.

O θαρραλέος Tούσιος του χειρογράφου μας, στο άνθος της ηλικίας του (24 ετών), εντάχθηκε στο Μακεδονικό Αγώνα και, ο ειδικός γραφέας Παπαγεωργίου του χορηγούσε γκράδες, όπλα, επειδή αυτός είχε άριστες συστάσεις από τον συνεργάτη του και αντιπρόσωπο του Μακεδονικού Κομιτάτου, τον Λιβαδιώτη ΚουτσόBλαχο διδάσκαλο Κωνσταντίνο Κάρπο.

Υπήρχε, τα χρόνια εκείνα και ένας άλλος Nασίκας, που ήταν διδάσκαλος καταγόμενος από το Περιβόλι Γρεβενών. Αυτός παραχείμαζε στο Βελεστίνο Μαγνησίας, όπου σήμερα υπάρχουν απόγονοί του.

Όλοι οι Nασικαίοι παραχείμαζαν στη Λάρισα ή Tίρναβο και ένας από αυτούς, που διέμενε το Μάρτιο του 1908 στη Λάρισα, είχε επικοινωνία με τον εκεί εγκατεστημένο Έλληνα αξιωματικό Σπάρτα (λοχαγό Hλιόπουλο), ο οποίος ανέπτυσσε δραστηριότητες για καλύτερη οργάνωση και αποτελεσματικότητα του Μακεδονικού Αγώνα. 

O Nασίκας συνεργαζόταν με τα ελληνομακεδονικά σώματα και γι’ αυτόν τον λόγο ο ειδικός γραφέας Παπαγεωργίου μεσολαβούσε στο λοχαγό Ηλιόπουλο και του πρότεινε να χορηγηθούν και στον συγκεκριμένο Nασίκα όπλα και φυσίγγια, από τις ευρισκόμενες στη Λάρισα αποθήκες πυρομαχικών του Ελληνικού Στρατού. Φαίνεται λοιπόν ότι τα όπλα, τα οποία προορίζονταν για τη Δυτική Μακεδονία, αποθηκεύονταν προσωρινά στη Λάρισα ή και τα Τρίκαλα.



Σημείωση από την σελίδα: Το συγκεκριμένο αφιέρωμα αποτελεί σημείωση του συγγραφέα στην έντυπη έκδοση εισήγησής του σε συνέδριο, με τίτλο «H Ελασσόνα ως επιχειρησιακή βάση στη Βόρεια Θεσσαλία και Νοτιοδυτική Μακεδονία (1908)».



Πηγή: Τα Πρακτικά του ΚΗ’ Πανελληνίου Ιστορικού Συνεδρίου το οποίο έγινε μεταξύ 25-27 Μαΐου του 2007.




Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις