Η ΜΑΧΗ ΚΑΙ ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΟΜΑΧΟΥ ΛΕΩΝΙΔΑ ΤΣΩΡΗ

 

Η ΜΑΧΗ ΚΑΙ ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΟΜΑΧΟΥ ΛΕΩΝΙΔΑ ΤΣΩΡΗ 

(ΣΕ ΑΝΑΦΟΡΑ ΤΟΥ ΚΑΡΑΒΑΓΓΕΛΗ)

Ο Κώστας Γεωργίου [Γερμανός Καραβαγγέλης] προς τον

Δημήτριο Καλαποθάκη

Καστοριά, 7 Φεβρουάριου 1906

[ΛΥΕ 1906, ΑΑΚ/Δ, Μακεδονικός Αγών. Αλληλογραφία Καλαποθάκη. Σώμα

Καρατύσον, αρ. πρωτ. 155]

Αγαπητέ φίλε Καλαποθάκη παρακαλώ να δημοσιεύσητε την ακόλουθον θηριοδίαν των Τούρκων.

Η σύλληψις του Λεονίδα Τσώρηˑ Τη 29 Ιανουαρίου, λίαν πρωί, επολιορκίθη το Λέχοβον, εν ω ευρίσκετο η συμορία του Τσώρη, υπό πολυαρίθμου τουρκικού στρατού μετά μάχιν γενέαν διαρκέσασαν επί ώρας, αφού εξιντλήθησαν τα πολεμοφόδια των γεναίων ανταρτών, έφθασε δε στρατός πανταχόθεν περί τους 2000 και εστήθησαν τηλεβόλα άνωθεν του Λεχόβου, ιναγκάσθησαν οι γεναίοι αγωνισταί συνθηκολογήσαντες να παραδοθώσι τη 30 του αυτού μηνός, ο γεναίος οπλαρχηγός Τσώρης κατά την φρικώδη στιγμήν της παραδόσεως, μη θέλων να παραδωθή, ζων εις χείρας του βαρβαρικού λαού, επιροβόλησε δις με περίστροφον εις το κρανίον του, αι δε σφέραι, αφ ου κατέστρεψαν τελείως τον δεξιόν οφθαλμόν, ενεσφυνώθησαν εις το κρανίον, χωρίς να αφαιρέσωσι την ζωήν.

Εν τη μάχη εφονεύθησαν δύο αντάρται, εκ του στρατού εφονεύθη μουλαζίμης, τσαούσης, στρατιώτης, μετενεχθέντες προς ενταφιασμόν εις Καστορίαν επληγώθησαν δε πολλοί, αν και διαδίδεται ότι οι φονευθέντες είνε πολλοί περισσότεροι, εκ των ανταρτών επληγώθησαν δυο, εξ ων εις απέθανε καθ’ οδόν συνεπεία αιμοραγίας, την οποίαν ηδύναντο οι Τούρκοι, αν ήθελαν, να προλάβωσιν, αλλά του καπετάν Τσώρη η τραγωδία είνε ανεκδιήγητος, μαρτυρούσα τον φανατισμόν και την βαρβαρότητα του τουρκικού έθνους, αφ’ ότου μετηνέχθησαν οι αιχμάλωτοι εις τας φυλακάς Καστορίας, απερίγραπτα είνε τα δεινά, όσα υφίστανται οι δυστυχείς. Ο στρατός είχεν αφαίρεση τας κάπας των πλείστων εκ των ανταρτών, οίτινες εν τω βαρεί χειμώνι εισίν άνευ σκεπασμάτων, διότι μετά φανατισμού απεμάκρυναν πάντα Έλληνα, όστις ήθελε τους πλησιάση, τα δε μαρτήρια του δυστυχούς Τσώρη είνε απερίγραπτα.

Εν πρώτοις απηγορεύθη αυστηρώς η είσοδος ιατρού εις τον τραυματίαν, όστις ζητή επιμόνως ιατρόν ή περίστροφον, όπως θέση τέρμα εις τας φρικτούς βασάνους, αλλ’ ουδέν εκ τούτων παραχωρείται. Είνε ανήκουστον και απίστευτον εις τα ημέρας ταύτας του πολιτισμού να έχη τις αιχμάλωτον εις τας χείρας του τετραυματισμένον τόσον βαρέως και να μη επιτρέπη αυτώ εκ φανατισμού ένα τουλάχιστον ιατρόν προς θεραπείαν ή παρηγορίαν αυτού κατά τας τελευταίας ώρας του βίου του. Μάτην ο δυστυχής Τσώρης έγραψε προς τον Καϊμακάμην, εμπεποτισμένον τον μουσουλμανικόν φανατισμόν μέχρι μυελού οστέων, ζητών ιατρόν προς εξαγογήν των σφαιρών εκ του κρανίου του, μάτην ο στρατιωτικός διοίκησις υπέδειξεν εις τον Καϊμακάμην ότι είνε ανάγκη να μετενεχθή ο τραυματίας εις το νοσοκομείον, η απάντησίς του εμοβόρου θηρίου ήτον “δεν δίδω ιατρόν, να ψωφίση το σκυλί μέσα εις τας φυλακάς” και ο δυστυχής Τσώρης κατελήφθη πλέον υπό μεληγκίτιδος και μετ’ ου πολύ άρχεται πλέον το στάδιον του θανάτου του δυστυχούς, δεν θα φθάση δε η επιστολή μου εις χείρας σου και ο δυστυχής ήρως θα έχη εκπνεύση. Την ώραν ταύτην έλαβα την τελευταίαν επιστολήν του σαν ως εξής “διά τελευταίαν φοράν σου γράφω, από της χθες με εκτύπησε τύφος. Δεν είμαι πλέον διά ζωήν, αλλά μη [λυπη]θήτε διόλου, εγώ πλέον πάγω και πάγωˑ αλλά σεις μην λησμονήσητε την άτιμον διαγωγήν αυτών των τεράτων, οίτινες με υστέρησαν και την τελευταίαν παρηγορίαν του θνήσκοντος, του ιατρού, έθνος άτιμον, βάρβαρον, να εκδικηθήτε τα μαρτύριά μου, σε χαιρετώ διά παντός” Λεωνίδας.

Μετά την λήψιν της ως άνω επιστολής, βλέποντες οι συμμορίται του Λεωνίδα εγγίζων το τέλος του αρχηγού εξηγέρθησαν εις επανάστασιν εν ταις φυλακαίς κραυγάζοντες ιατρόν, ιατρόν, σας δίδομεν, Τούρκοι, χρήματα όσα θέλετε, ιατρόν θηρία, αποθνήσκει ο καπετάνιος. Κατά το φαινόμενον έστειλαν οι άτιμοι χωροφύλακας, ίνα προσκαλέσωσιν ιατρούς, αλλά μόνος, όπως καθησυχάσωσι τους επαναστατήσαντας. Λαέ άτιμε και αιμοβόρον θηρίον της ανθρωπότητος! Πότε θα πέση πλέον η οργή Κυρίου επί τα στέρνα σου και θα απαλάξη τον περιούσιον αυτού λαόν από το βαρβαρότερον έθνος της ιστορίας! Είθε η οργή Κυρίου ταχέως να πέση επί σε και επί τα τέκνα σου.

Με δάκρια εις τους οφθαλμούς σε ασπάζομαι, ο

φίλος σου (Κώστας Γεωργίου)

Πηγή: Η ε ξ α ι ρ ε τ ι κ ή έκδοση του Μουσείου Μακεδονικού Αγώνα, «Η Ελληνική Αντεπίθεση στη Μακεδονία 1905-1906)», με υπότιτλο «100 έγγραφα από το Αρχείο του Υπουργείου Εξωτερικών της Ελλάδος», το οποίο κυκλοφόρησε στα πλαίσια της ‘’Θεσσαλονίκης Πολιτισμικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης 1997’’.