Η ΚΑΤΑΚΤΗΣΗ ΚΑΙ Η «ΙΔΕΟΛΟΓΙΑ» ΤΩΝ ΤΟΥΡΚΩΝ ....

 

Η ΚΑΤΑΚΤΗΣΗ ΚΑΙ Η «ΙΔΕΟΛΟΓΙΑ» ΤΩΝ ΤΟΥΡΚΩΝ

Η κατάκτηση

Από τον 11ο αί. άρχισαν οι Τούρκοι να λεηλατούν με τις επιδρομές τους τη χώρα των Βυζαντινών και να εξαπλώνονται εις βάρος της ελληνικής χριστιανικής κοινωνίας. Μια διαδικασία, που θα διαρκέσει τέσσερεις αιώνες για τη Μ. Ασία, ενώ τη χερσόνησο του Αίμου και τα νησιά της Άσπρης θάλασσας θα χρειαστούν οι Τούρκοι άλλους δύο αιώνες επιδρομές και πολέμους για να τα υποτάξουν. Διαβάζοντας κανείς αυτές τις σελίδες της ιστορίας αισθάνεται ότι στάζουν αίμα...

Ο Γεώργιος Φραντζής, μυστικοσύμβουλος του τελευταίου αυτοκράτορα των Ελλήνων και αιχμάλωτος των Τούρκων, σημειώνει λιτά για την άλωση της Κωνσταντινούπολης: «Οι Τούρκοι […] άρπαζαν και αιχμαλώτιζαν όσους έβρισκαν μπροστά τους, έσφαζαν όσους επιχειρούσαν να αντισταθούν και σε ορισμένα μέρη δε διακρινόταν η γή από τα πολλά πτώματα που ήταν πεσμένα κάτω. Το θέαμα ήταν φρικτόˑ Παντού ακούγονταν θρήνοι και παντού γίνονταν αρπαγές γυναικών όλων των ηλικιών […] 

Ποιος μπορούσε να περιγράψει τα κλάματα και τις φωνές των παιδιών ή τη βεβήλωση των ιερών εκκλησιών; Το άγιο σώμα και αίμα τού Χριστού χυνόταν στη γή. Οι Τούρκοι άρπαζαν τα ιερά σκεύη, τα έσπαζαν ή τα κρατούσαν για λογαριασμό τους […] Ποδοπατούσαν τις άγιες εικόνες, τους αφαιρούσαν το χρυσάφι, το ασήμι και τους πολύτιμους λίθους, και έφτιαχναν με αυτές κρεβάτια και τραπέζια. Άλλοι στόλιζαν τα άλογά τους με τα χρυσοΰφαντα μεταξωτά άμφια των ιερέων και άλλοι τα έκαναν τραπεζομάντιλα […] Καταπατούσαν τα Ιερά λείψανα των Αγίων».

Και συμπληρώνει ο Ενετός γιατρός Νικολό Μπάρμπαρο, αυτόπτης μάρτυς της τραγωδίας και ο ίδιος: «Όλοι άρχισαν να τρέχουν σαν λυσσασμένα σκυλιά στη στεριά, ψάχνοντας για χρυσάφι, κοσμήματα και άλλα πλούτη […] Οι Τούρκοι φόρτωσαν τα καράβια τους με αιχμαλώτους και αμύθητα πλούτη […] Το αίμα έτρεχε στη γή, όπως όταν βρέχει, και το νερό πλημμύριζε τα ρείθρα των δρόμων, τόσο πολύ αίμα χύθηκε».

Γενικά, για τη Μ. Ασία, πέρα από τις σφαγές και τις λεηλασίες, «η τουρκική κατάκτηση και ο εξισλαμισμός αποτελούν κάτι περισσότερο από ένα αρνητικό ιστορικό γεγονός, εφόσον οι εισβολείς έπρεπε να υποτάξουν και να αφομοιώσουν μια ακμάζουσα κοινωνία».

Οι σκηνές φρίκης θα επαναληφθούν και στη Βαλκανική, ακόμη και στις νότιες περιοχές της μοναρχίας των Αψβούργων. Σ’ ένα εκκλησιαστικό χρονικό του 1480 διαβάζουμε: «Οι Τούρκοι άρπαξαν, κατέστρεψαν τα αρτοφόρια, τα δισκοπότηρα, τα ιερά άμφια, τα ιερά βιβλία και σκεύη […] Μετέτρεψαν τους οίκους του Θεού σε στάβλους και εκεί χόρευαν και επιδίδονταν σε άλλες αποτρόπαιες πράξεις. Έκαψαν, έπνιξαν και σκότωσαν με φρικτούς τρόπους τους ιερείς, ενώ άλλους τους πήραν σκλάβους. Έδεσαν άνδρες και γυναίκες και τις οικογένειές τους και τις έσυραν μαζί τους. Άρπαξαν βρέφη από τις μητέρες τους, τα σκότωσαν και τα πέταξαν εδώ κι εκεί. Πολλές όμορφες κοπέλες τις πήραν σκλάβες τους. Αθώα παιδιά τα έχωναν σε σάκους με τρύπες απ’ όπου έβγαζαν τα κεφάλια τους και έκλαιγαν γοερά. Υπήρχαν παντού σωροί από ζώα σκοτωμένα και ανθρώπους σφαγμένους και καθώς δεν υπήρχε κανένας για να τους θάψει, γίνονταν βορά των σκύλων και των λύκων».

Ούτε και κατ’ εκείνη την εποχή δεν είχαν καταφέρει οι Τούρκοι να αποβάλουν τα βαρβαρικά χαρακτηριστικά που έξι αιώνες πριν τους απέδιδε ο μουσουλμάνος συγγραφέας Τζαχίζ: «Πολεμούν μόνο για λαφυραγωγία […] ένα από τα μεγαλύτερα μειονεκτήματά του [του Τούρκου] είναι η ροπή του προς τη λεηλασία, την αρπαγή και τις δηώσεις». Ο Μαχμούντ πάλι από το Κασγκάρ αναφωνεί: «Ο Θεός έχει δικό του στρατό, τους Τούρκους. Όταν θυμώσει με κάποιο λαό και θελήσει να τον τιμωρήσει, τους αποστέλλει σαν κατάρα επάνω του». Ενώ οι κινεζικές και αραβικές πηγές αναφέρονται στους Τούρκους με το χαρακτηρισμό «σαρκοβόρα λυκόπουλα».

Κι είναι αλήθεια ότι κατά τη διάρκεια της επέκτασής τους τα τουρκικά φύλα ακολούθησαν πιστά το δόγμα να ξεκινούν ένα νέο πόλεμο εναντίον ενός καινούργιου αντιπάλου, μόλις τελείωναν τον προηγούμενο. Ο πόλεμος εναντίον των απίστων ήταν κατάσταση μόνιμη και φυσική, ενώ θεωρούσαν την ειρήνη μόνο παροδική ανάπαυλαˑ που δεν μπορούσε να διαρκεί πάνω από δέκα χρόνια. Εξάλλου, για τους μουσουλμάνους οι χώρες που βρίσκονται εκτός της κυριαρχίας τού Ισλάμ ονομάζονται «Οίκος Πολέμου».

Ο Νικόλαος Σοφιανός στα 1544 θα αποκαλέσει την τουρκική κατάκτηση «μακράν και πικροτάτην δουλοσύνην». Ο Θεοδόσιος Ζυγομαλάς (1544 – λίγο μετά το 1614) θα θρηνήσει σε μια επιστολή του προς τον καθηγητή του Πανεπιστημίου της Τυβίγγης Martin Crusius: «Ελληνικών δε χαρίτων το κλέος, βαρύς ώλεσεν αιών, βαρβαρικοίς δαμάσας ήθεσιν αγλαΐαν». Αλλά δεν θα του απολείψει και η ελπίδα: «Δώη δε Θεός ποτε άνεσιν και ελευθερίαν, την τε εις το αρχαίον αποκατάστασιν». Ο Μελέτιος Β’, μητροπολίτης Αθηνών και προηγουμένως Ναυπάκτου και Άρτης (1661-1704), θα χαρακτηρίσει την Ελλάδα ως «Το μέγα και πολυθρύλητον όνομα εις τους αρχαίους καιρούς, το σμικρόν και δυστυχές εις τους νύν».

Και διερωτάται κανείς: Πώς είναι δυνατό να ονομάσουμε τέτοιες σκηνές φρίκης, τόση αναλγησία και τόσο εκτεταμένες καταστροφές ως ειρήνη; Όταν μάλιστα ο κατακτητικός πόλεμος διαρκεί τόσους αιώνες, τέσσερεις στη Μ. Ασία και τρείς στις ευρωπαϊκές περιοχές; Κι όταν, ακόμη περισσότερο, ο πόλεμος αποτελεί ιδεολογία; Μήπως έχασαν οι λέξεις το νόημά τους;

Πηγή: Αθηνά Χ. Αλεξίου, «1821 Μύθος ή Θαύμα;», το οποίο κυκλοφόρησαν το 2012 οι εκδόσεις της “Αδελφότητος Θεολόγων “Σωτήρ”.